فومو در بازارهای مالی
میدانید که دو عامل ترس و اضطراب، مهمترین عوامل در تشدید شرایط ناگوار هستند که به راحتی زندگی انسانها را از هم پاشیده و آرامش را از میان ببرند. این عامل که همان فومو نامیده میشود تنها در زندگی روزمره یا مسائل شخصی پدیدار نمیشود؛ بلکه میتواند در بازارهای مالی و به ویژه بازار ارزهای دیجیتال خودنمایی کند.
در بازارهای مالی، فومو معمولاً زمانی رخ میدهد که معاملهگران شاهد افزایش سریع قیمت یک دارایی (سهام، فارکس، ارز دیجیتال و غیره) هستند و میترسند اگر سریعاً وارد معامله نشوند، یک فرصت طلایی را از دست بدهند. این احساس باعث میشود افراد: بدون استراتژی معاملاتی مشخص وارد بازار شوند. در سقف قیمتی خرید کنند و در نهایت متضرر شوند. بر اساس هیجانات رسانهها و شبکههای اجتماعی معامله کنند و ریسک معاملات خود را افزایش دهند.
وقتی کمی به داستان فومو دقت میکنیم، به این نتیجه میرسیم که فومو در کنار خطرناک یا ترسناک بودن، نقش مهمی در آینده سرمایهگذاری ما دارد و میتواند برای ما سرنوشتساز نیز باشد.
به طور مثال اگر شما صرفاً به دلیل تشویق و ترغیب اطرافیان وارد بازار مالی شوید و تصمیمات خود را از روی هیجانات کاذب بگیرید، شک نکنید به فومو دچار شدهاید. این عامل در بازار ارزهای دیجیتال، از جمله عواملی است که سبب ایجاد فومو میشود.
فومو در فارکس
معاملهگران تازهکار با دیدن رشد سریع یک جفت ارز، بدون استراتژی وارد بازار میشوند.
فومو در ارز دیجیتال
نوسانات شدید بازار کریپتو، بهویژه در بیتکوین و آلتکوینها، باعث ایجاد فومو در میان معاملهگران میشود.
فومو در بازار سهام
سرمایهگذاران به دلیل ترس از جا ماندن، سهامی را در قیمت بالا میخرند که ممکن است پس از هیجان بازار اصلاح شود.
نشانههای فومو در معاملهگری
۱. خرید در اوج قیمتی بدون تحلیل
اگر صرفاً به دلیل رشد ناگهانی قیمت یک دارایی (سهام، ارز دیجیتال، جفت ارز در فارکس) احساس کنید که باید سریع وارد بازار شوید و فرصت را از دست ندهید، این یکی از نشانههای واضح فومو است. این رفتار معمولاً به خرید در سقف قیمتی منجر شده و بعد از اصلاح بازار، معاملهگران دچار زیان میشوند.
۲. عدم رضایت از معاملات بستهشده
فومو باعث میشود معاملهگران حتی بعد از کسب سود، احساس کنند که میتوانستند بیشتر سود کنند. این حس نارضایتی دائمی میتواند منجر به طمع و انجام معاملات بیشازحد (Overtrading) شود که در نهایت باعث ضرر خواهد شد.
۳. مقایسه خود با دیگران و تأثیرپذیری از معاملات دیگران
اگر دائماً در حال مقایسه عملکرد معاملاتی خود با دیگران هستید یا تحت تأثیر پستهای شبکههای اجتماعی، نظرات دیگر معاملهگران و اخبار هیجانی قرار میگیرید، احتمالاً درگیر فومو شدهاید. بسیاری از افراد سودهای خود را در فضای مجازی به نمایش میگذارند، اما معمولاً درباره ضررهای خود چیزی نمیگویند.
۴. ورود به معاملات صرفاً به دلیل اخبار و سیگنالهای ناگهانی
معاملهگرانی که تحت تأثیر فومو هستند، بهجای استفاده از تحلیل تکنیکال و فاندامنتال، صرفاً بر اساس اخبار، توییتهای افراد مشهور یا پیشنهادهای دیگران وارد معاملات میشوند. این کار ریسک معاملات را افزایش داده و احتمال تصمیمگیری اشتباه را بالا میبرد.
۵. چک کردن مداوم بازار و ترس از دست دادن فرصتها
اگر احساس میکنید که باید مدام نمودارها را بررسی کنید و نگران این هستید که یک فرصت معاملاتی عالی را از دست بدهید، این نشاندهنده اضطراب ناشی از فومو است. این ترس میتواند منجر به عدم تمرکز، استرس و معاملات شتابزده شود.
۶. ورود به معاملات بیشازحد (Overtrading)
یکی از خطرناکترین نشانههای فومو، انجام تعداد زیادی معامله در بازههای زمانی کوتاه است. این کار باعث کاهش کیفیت تحلیل، افزایش هزینههای کارمزد و افت عملکرد معاملاتی میشود.
۷. عدم پایبندی به استراتژی معاملاتی
معاملهگرانی که دچار فومو میشوند، معمولاً برنامه و استراتژی خود را کنار میگذارند و فقط بر اساس احساسات تصمیم میگیرند. این موضوع میتواند باعث ورود به معاملات نامطمئن و خروج زودهنگام از معاملات سودآور شود.
دلایل ایجاد فومو در بازارهای مالی
| دلیل | توضیح | |
|---|---|---|
| نوسانات شدید قیمت | افزایش ناگهانی قیمت یک دارایی، باعث ایجاد ترس از جا ماندن از فرصت سودآور میشود و معاملهگران را به ورود عجولانه به بازار سوق میدهد. | |
| تأثیر شبکههای | اجتماعی و رسانهها | اخبار، توییتها و تحلیلهای هیجانی در رسانهها میتوانند احساس فومو را در میان معاملهگران تقویت کرده و آنها را به تصمیمگیری غیرمنطقی وادار کنند. |
| مقایسه با دیگران | دیدن سودهای کلان دیگر معاملهگران، بهویژه در فضای مجازی، باعث ایجاد حس عقبماندگی و ورود احساسی به معاملات میشود. | |
| ترس از فرصتهای ازدسترفته | معاملهگران ممکن است احساس کنند که اگر اکنون سرمایهگذاری نکنند، فرصت بزرگی را از دست میدهند و این ترس باعث ورود بیبرنامه به بازار میشود. | |
| تبلیغات کاذب | برخی پروژهها و داراییهای نامعتبر با تبلیغات گسترده و افزایش مصنوعی قیمت، احساس فومو را در سرمایهگذاران ایجاد میکنند. | |
| سودهای سریع | و هیجانی در بازار | روندهای صعودی سریع باعث میشود افراد فکر کنند همیشه امکان کسب سود زیاد وجود دارد، در نتیجه بدون برنامهریزی وارد بازار میشوند. |
| بیتجربگی | و نداشتن استراتژی | معاملهگران تازهکار معمولاً به دلیل نداشتن تجربه و عدم برنامهریزی صحیح، به دام فومو افتاده و در شرایط احساسی تصمیمگیری میکنند. |
روشهای مقابله با فومو در معاملهگری
برای جلوگیری از این مشکل، روشهای زیر میتوانند کمک کننده باشند:
۱. داشتن استراتژی معاملاتی مشخص
یکی از بهترین راههای مقابله با فومو، داشتن یک استراتژی معاملاتی دقیق و مشخص است. این استراتژی باید شامل قوانین ورود و خروج، حد ضرر و حد سود، و مدیریت ریسک باشد. وقتی به یک سیستم معاملاتی پایبند باشید، کمتر تحت تأثیر هیجانات و احساسات قرار میگیرید.
۲. مدیریت ریسک و سرمایه
مدیریت سرمایه و تعیین حجم مناسب برای معاملات به شما کمک میکند که دچار تصمیمات احساسی نشوید. هیچوقت تمام سرمایه خود را در یک معامله قرار ندهید و همیشه ریسک را کنترل کنید. تعیین حد ضرر و پایبندی به آن نیز از ضروریات یک معاملهگر موفق است.
۳. عدم پیروی کورکورانه از دیگران
معاملهگرانی که دچار فومو میشوند، معمولاً تحت تأثیر سیگنالهای دیگران، تحلیلهای شبکههای اجتماعی و تبلیغات رسانهای قرار میگیرند. برای جلوگیری از این مشکل، تحلیل شخصی خود را انجام دهید و بر اساس دادهها و استراتژی خود تصمیم بگیرید.
۴. کنترل احساسات و ذهنآگاهی
آگاهی از احساسات خود و کنترل هیجانات در معاملهگری بسیار مهم است. مدیتیشن، تمرین ذهنآگاهی (Mindfulness) و تمرکز بر تصمیمگیری منطقی میتوانند به شما کمک کنند که معاملات خود را بر اساس دادهها و نه احساسات انجام دهید.
۵. کاهش وابستگی به اخبار و شبکههای اجتماعی
بسیاری از اخبار و اطلاعاتی که در رسانهها و شبکههای اجتماعی منتشر میشوند، جهتدار و اغراقشده هستند. اگر دائما در معرض این اطلاعات باشید، ممکن است احساس فومو تشدید شود. بهتر است فقط منابع معتبر را دنبال کنید و به تحلیلهای واقعی بازار توجه کنید.
۶. پذیرش فرصتهای از دست رفته
بازار همیشه فرصتهای جدیدی ارائه میدهد و از دست دادن یک فرصت به معنای پایان کار نیست. به جای تمرکز روی فرصتهای ازدسترفته و احساس پشیمانی، روی تحلیل بازار و یافتن فرصتهای بعدی تمرکز کنید. معاملهگران حرفهای میدانند که صبر یکی از مهمترین مهارتهای معاملهگری است.
۷. استفاده از ابزارهای تحلیل بازار
برای مقابله با فومو، از ابزارهای تحلیل تکنیکال و فاندامنتال استفاده کنید. شاخصهایی مانند RSI، MACD و میانگین متحرک میتوانند به شما کمک کنند که وارد معاملات بیشازحد هیجانی نشوید و نقاط ورود و خروج مناسب را تشخیص دهید.
۸. تمرکز بر یادگیری و تجربهاندوزی
یک معاملهگر حرفهای همیشه به دنبال افزایش مهارتهای خود است. مطالعه، شرکت در دورههای آموزشی و انجام بکتست (Back test) روی استراتژیهای مختلف باعث میشود که اعتماد بیشتری به سیستم معاملاتی خود پیدا کنید و دچار فومو نشوید.
۹. کاهش زمان رصد بازار
چک کردن بیشازحد نمودارها و بررسی لحظهای قیمتها باعث ایجاد اضطراب و احساس فومو میشود. بهتر است زمان مشخصی را برای تحلیل و بررسی بازار تعیین کنید و از تصمیمگیریهای عجولانه خودداری کنید.
۱۰. ثبت و بررسی معاملات (ژورنال معاملاتی)
داشتن ژورنال معاملاتی و ثبت تمام معاملات (موفق و ناموفق) به شما کمک میکند که الگوهای رفتاری خود را بشناسید و از اشتباهات گذشته درس بگیرید. این کار باعث میشود که در آینده کمتر دچار فومو شوید و تصمیمات منطقیتری بگیرید.
چرا باید در هنگام معامله کردن از فومو اجتناب کنید؟
| دلیل اجتناب از فومو | توضیح | |
|---|---|---|
| تصمیمات | عجولانه و غیرمنطقی | ورود به بازار بدون بررسی شرایط و تحلیل کافی، ریسک ضرر را افزایش داده و باعث معاملات هیجانی میشود. |
| عدم تحلیل دقیق و ورود بیبرنامه | فومو باعث میشود معاملهگران بدون بررسی دقیق بازار و استراتژی مشخص، وارد معاملات شوند که احتمال ضرر را افزایش میدهد. | |
| افزایش | ریسک معاملات | ورود به بازار بر اساس هیجان باعث میشود معاملهگران حجم بالاتری از سرمایه را درگیر کنند و در صورت اشتباه، ضررهای سنگینی متحمل شوند. |
| ایجاد استرس و فشار روانی | فومو باعث اضطراب و فشار روانی میشود، زیرا معاملهگر همیشه نگران از دست دادن فرصتهای جدید است و کنترل هیجانات سختتر میشود. | |
| ضررهای بزرگ | و نداشتن حد ضرر | بسیاری از معاملهگران فومویی حد ضرر تعیین نمیکنند و در صورت برگشت بازار، سرمایه آنها دچار کاهش چشمگیری میشود. |
| ایجاد عادات معاملاتی اشتباه | حتی اگر فردی در کوتاهمدت با فومو سود کند، این سودهای شانسی باعث شکلگیری عادات معاملاتی نادرست و وابستگی به هیجان بازار میشود. | |
| پیروی کورکورانه | از دیگران | بسیاری از معاملهگران بدون تحلیل شخصی و فقط به دلیل دیدن معاملات دیگران یا شنیدن اخبار، وارد بازار میشوند که منجر به ضرر میشود. |
| بیتوجهی | به فرصتهای واقعی بازار | فومو باعث میشود معاملهگر بهجای صبر برای موقعیتهای خوب، سریع و بیبرنامه وارد بازار شود و فرصتهای بهتر را از دست بدهد. |
از کجا بفهمیم که دچار فومو شدهایم؟
یک معاملهگر فومویی دارای خصوصیات مشخصی است که بهتر است با آنها آشنایی داشته و هرچه زودتر خود را از این عوامل دور کنید؛ چرا که تکیه بر این ویژگیها، نتیجهای جز شکست به دنبال ندارد. برخی از این ویژگیها عبارتاند از:
معاملهگر فومی همهچیز را در لحظه میخواهند.
تنها تفکر این افراد کسب سود است و تحمل ضرر را ندارند.
در بیشتر موارد رفتار معاملهای افراد دیگر را تقلید میکنند.
در انجام معاملات و وارد شدن به آن، عجله دارند.
در هر معامله توقع سود دارد و برای به دست آوردن آن ریسکهای بزرگی میکنند.
به طور مداوم تصمیمات خود را تغییر میدهند.
فومو در بازار کریپتوکارنسی چه تأثیری دارد؟
با توجه به اینکه بازار ارز دیجیتال ماهیتی با نوسانات بالا دارد، نسبت به سایر بازارهای مالی بیشتر تحت تأثیر فومو قرار میگیرد. شاید یکی از دلایل اصلی سود برخی از ارزهای دیجیتال مانند بیتکوین یا اتریوم همین امر باشد.
بیتکوین در روزهای اولیه ظهور چندان طرفداران زیادی نداشت ، اما سرمایهداران بزرگ حاضر در بازار مالی از ترس اینکه مبادا از داشتن آن جا بمانند اقدام به خرید و نشان دادن علاقه به آن کردند.
در سالهای اخیر افراد زیادی از طریق سرمایهگذاری دربازار کریپتوکارنسی به سودهای کلان دست یافتند که همین امر سبب شده است بیشتر مردم به این تفکر برسند که رمز ارزها دارای پتانسیل رشد هستند و در نتیجه برخی از دارایی خود را جهت خرید رمز ارز برای از دست ندادن فرصت سرمایهگذاری و کسب سود در بازار قرار دادند.
استراتژیهای عملی برای کنترل فومو در سرمایهگذاری
تعریف استراتژی معاملاتی: نقاط ورود و خروج، حد ضرر و مدیریت سرمایه را از قبل مشخص کنید.
تحلیل شخصی:بهجای پیروی کورکورانه از دیگران، بر اساس تحلیل تکنیکال و فاندامنتال خود تصمیم بگیرید.
مدیریت ریسک:همیشه حد ضرر تعیین کنید و بیش از حد مجاز سرمایه خود را در یک معامله قرار ندهید.
تمرکز بر آینده، نه فرصتهای از دست رفته:همیشه فرصتهای جدیدی در بازار وجود دارد؛ حسرت گذشته را نخورید.
کاهش وابستگی به اخبار و شبکههای اجتماعی:از اطلاعات هیجانی و سیگنالهای نامعتبر دوری کنید.
چک نکردن مداوم قیمتها:وسواس بیش از حد در بررسی نمودارها باعث افزایش استرس و تصمیمات اشتباه میشود.
کنترل احساسات و حفظ آرامش:فومو یک احساس طبیعی است، اما معاملهگران موفق آن را مدیریت میکنند.
نکات مهم برای کنترل احساس فومو در هنگام معامله کردن
فومو به عنوان واقعیترین دشمن معاملهگران نیاز به کنترل کردن اصولی دارد. برخی از مهمترین اقداماتی که بهتر است برای جلوگیری این حس در دستور کار خود قرار بدهیم عبارتاند از:
استفاده از سرمایهای که توان از دست رفتن آن را داشته باشید.
بازار همیشه وجود دارد، پس به دنبال کسب سود فوری نباشید.
بازاری که قرار است در آن فعالیت کنید را درک کنید.
استراتژی و برنامه معاملاتی داشته باشید.
با صدای بلند فکر کنید.
ژورنال معاملاتی را فراموش نکنید.
مثالی از فومو
برای پی بردن به مفهوم دقیق فومو آگهیهای تبلیغاتی را در نظر بگیرید که چگونه یک پیشنهاد عالی برای خرید و به دست آوردن محصولی را به افراد میدهند. حس شما بعد از مشاهده چنین آگهیهایی چیست؟ اگر شما به محصول موردنظر نیاز داشته باشید، قطعاً ترغیب به خرید آن میشوید و البته کمی ترس از دست دادن آن محصول وجود شما را فرا میگیرد.
در برخی مواقع نیز افرادی پس از مشاهده تبلیغ، اقدام به خرید محصولی میکنند که اصلاً نیازی به آن ندارند و دلیل خرید کردنشان تنها عدم از دست دادن فرصت است.
تمام موارد ذکر شده نشاندهنده اجرای تکنیک و احساسی به نام فومو است. این احساس در بازار مالی و برای معاملهگرانی که ارز دیجیتال را خرید و فروش میکنند پیش میآید. درصورت عدم آگاهی و شناخت این افراد از نحوه معامله و فعالیت بر اثر هیجانات و اخبار، قطعاً دچار شکست خواهند شد.