استاپ اوت چیست و نحوه محاسبه آن

استاپ اوت چیست؟

استاپ اوت (Stop Out) به وضعیتی گفته می‌شود که موجودی حساب یک معامله‌گر به حدی کاهش می‌یابد که دیگر قادر به حفظ موقعیت‌های باز خود نیست.

در واقع،استاپ اوت را می‌توان به‌عنوان یک حد ضرر خودکار در نظر گرفت که توسط بروکر اعمال می‌شود. زمانی که حساب به نقطه‌ای می‌رسد که دیگر قادر به تحمل زیان‌های بیشتر نیست، بروکر به‌طور خودکار معاملات زیان‌ده را می‌بندد تا از منفی شدن موجودی حساب جلوگیری کند.

تفاوت استاپ اوت و کال مارجین

اگرچه در نگاه اول ممکن است استاپ اوت و کال مارجین مشابه به نظر برسند، اما در واقع این دو، مفاهیمی کاملاً متمایز با نقش و زمان‌بندی متفاوت در مدیریت ریسک حساب هستند.

کال مارجین یک هشدار است که زمانی اتفاق می‌افتد که سطح مارجین حساب به زیر حد تعیین‌شده توسط بروکر کاهش یابد. در این مرحله، بروکر به معامله‌گر هشدار می‌دهد که باید حساب خود را شارژ کند یا برخی موقعیت‌های باز را ببندد تا سطح مارجین دوباره به وضعیت قابل قبولی برسد.

اما در استاپ اوت، دیگر فرصت اصلاح وضعیت وجود ندارد. در این مرحله، سطح مارجین حساب به نقطه‌ای رسیده که بروکر بلافاصله و بدون اخطار قبلی، به‌طور خودکار شروع به بستن معاملات می‌کند تا از منفی شدن موجودی حساب جلوگیری شود.

این تفاوت در زمان‌بندی و نوع دخالت بروکر مهم است؛ در کال مارجین تریدر می‌تواند واکنش نشان دهد و اقدامات اصلاحی انجام دهد، اما در استاپ اوت، اقدام کاملاً خودکار است و معامله‌گر هیچ‌گونه کنترل یا دخالتی در این فرآیند ندارد.

سطح استاپ اوت چگونه تعیین می‌شود؟

سطح استاپ اوت معمولاً به‌صورت درصدی از نسبت مارجین(Margin Level) تعیین می‌شود و این درصد توسط بروکر مشخص می‌گردد. زمانی که سطح مارجین حساب به این درصد مشخص برسد، فرآیند استاپ اوت به‌طور خودکار فعال می‌شود. به‌عنوان نمونه، اگر سطح استاپ اوت در بروکری ۲۰ درصد باشد، به محض آن‌که سطح مارجین معامله‌گر به ۲۰٪ برسد، بروکر شروع به بستن معاملات خواهد کرد.

منظور از سطح مارجین (Margin Level) چیست؟

سطح مارجین (Margin Level)یکی از مهم‌ترین شاخص‌های سلامت حساب معاملاتی در بازار فارکس است که میزان امنیت حساب را در برابر ریسک زیان نشان می‌دهد. این سطح به‌صورت درصدی بیان می‌شود و نسبت موجودی خالص حساب (Equity) به مارجین مصرف‌شده (Used Margin) را نمایش می‌دهد.

نوسانات بازار یکی از عواملی است که می‌تواند تأثیر زیادی بر سطح مارجین و احتمال وقوع استاپ اوت داشته باشد. حتی اگر شما در موقعیت‌های خود از لوریج متعادل و مدیریت ریسک صحیح استفاده کنید،نوسانات شدید بازار به‌ویژه در زمان‌های انتشار اخبار اقتصادی، می‌توانند موجب کاهش سریع موجودی حساب و افزایش احتمال رسیدن به استاپ اوت شوند.

به همین دلیل، درک دقیق از روند بازار و انجام تحلیل‌های مناسب قبل از هر معامله می‌تواند از بروز این مشکلات جلوگیری کند.

فرمول محاسبه سطح مارجین

برای محاسبه سطح مارجین از فرمول زیر استفاده می‌شود:

Margin Level = (Equity ÷ Used Margin) × 100

که در آن:

Equity به معنای موجودی لحظه‌ای حساب است که شامل سود یا زیان شناور معاملات باز نیز می‌شود.

Used Margin میزان مارجینی است که برای نگه‌داری پوزیشن‌های باز مصرف شده است.

مثال عددی برای درک بهتر استاپ اوت

فرض کنید شما در حساب معاملاتی خود ۱۰۰۰ دلار موجودی دارید و یک معامله با مارجین مورد نیاز ۵۰۰ دلار باز کرده‌اید. بروکر شما سطح استاپ اوت را ۲۰ درصد تعیین کرده است.

اگر به‌دلیل ضرر در معامله، موجودی شما (Equity) به ۱۰۰ دلار کاهش یابد، سطح مارجین شما به شکل زیر محاسبه خواهد شد:

Margin Level = (100 ÷ 500) × 100 = 20%

در این وضعیت، سطح مارجین دقیقاً برابر با سطح استاپ اوت تعیین‌شده توسط بروکر است. بنابراین،بروکر بدون نیاز به اخطار قبلی وارد عمل شده و شروع به بستن موقعیت‌های باز شما می‌کند تا از کاهش بیشتر موجودی جلوگیری شود.

این اتفاق ممکن است تنها در چند ثانیه رخ دهد و کاملاً به صورت خودکار و سیستماتیک انجام می‌شود.

نحوه عملکرد بروکر در زمان استاپ اوت

زمانی که سطح مارجین حساب به آستانه تعیین‌شده برای استاپ اوت می‌رسد، بروکر بلافاصله و بدون نیاز به اجازه کاربر، فرآیند بستن معاملات را آغاز می‌کند. این عملیات بر اساس یک سازوکار خودکار انجام می‌شود که هدف آن جلوگیری از منفی شدن موجودی حساب است.

در این مرحله، بروکر به‌طور معمول از یک الگوریتم مشخص استفاده می‌کند که ابتدا زیان‌ده‌ترین پوزیشن باز را شناسایی کرده و همان را به‌عنوان اولین معامله می‌بندد.اگر پس از بستن این معامله، سطح مارجین به بالاتر از حد استاپ اوت بازگردد، سایر موقعیت‌ها باز می‌مانند.

اما اگر وضعیت حساب همچنان بحرانی باشد و سطح مارجین کافی نباشد، بروکر ادامه به بستن سایر معاملات به‌ترتیب زیان‌دهی خواهد داد تا زمانی‌که نسبت مارجین به سطح ایمن بازگردد یا تمام پوزیشن‌ها بسته شوند.

این فرآیند می‌تواند تنها در چند ثانیه اتفاق بیفتد و معمولاً بدون امکان واکنش از سمت معامله‌گر اجرا می‌شود. به همین دلیل، درک و مدیریت صحیح ریسک پیش از رسیدن به این نقطه، اهمیت حیاتی دارد.

عوامل مؤثر در رسیدن به استاپ اوت

رخ دادن استاپ اوت در حساب معاملاتی، نتیجه ترکیبی از تصمیم‌های نادرست و شرایط بازار است. درک عوامل اصلی که موجب رسیدن حساب به سطح بحرانی استاپ اوت می‌شوند، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از آن ایفا کند.

۱. استفاده از لوریج بالا بدون کنترل ریسک

یکی از رایج‌ترین دلایل استاپ اوت، استفاده بی‌رویه از اهرم (لوریج) است. اگرچه لوریج بالا می‌تواند سود بالقوه را افزایش دهد، اما در صورت حرکت بازار در جهت مخالف، ضرر نیز با همان سرعت تشدید خواهد شد. بدون کنترل ریسک، استفاده از لوریج بالا به سرعت سطح مارجین را کاهش می‌دهد.

۲. ورود به معاملات خلاف روند و پرریسک

ورود به معاملات بدون انطباق با روند غالب بازار یا بر اساس تحلیل‌های ضعیف، احتمال ضررهای بزرگ را افزایش می‌دهد. موقعیت‌هایی که برخلاف جریان بازار باز می‌شوند، معمولاً با اصلاحات شدید یا ادامه روند، به‌سرعت حساب را در معرض زیان قرار می‌دهند و ریسک استاپ اوت را افزایش می‌دهند.

۳. باز نگه‌داشتن هم‌زمان معاملات متعدد

داشتن تعداد زیادی معامله باز، به‌ویژه زمانی که با همبستگی‌های مثبت یا منفی در بازار همراه باشند، مصرف مارجین را به‌طور قابل توجهی افزایش می‌دهد. در شرایط نوسانی، اگر حتی یکی از این معاملات وارد ضرر شدید شود، کل سطح مارجین تحت‌تأثیر قرار گرفته و حساب در معرض استاپ اوت قرار می‌گیرد.

۴. نوسانات شدید هنگام انتشار اخبار اقتصادی

زمان‌هایی که اخبار مهم اقتصادی منتشر می‌شوند، بازار معمولاً با نوسانات غیرقابل‌پیش‌بینی همراه است. اگر معاملات باز در چنین لحظاتی فاقد پوشش حفاظتی مناسب باشند، ممکن است در مدت کوتاهی زیان بزرگی ایجاد شده و موجودی حساب کاهش یابد. در نتیجه، سطح مارجین نیز افت کرده و فرآیند استاپ اوت آغاز می‌شود.

۵. عدم استفاده از حدضرر در معاملات

نداشتن حد ضرر برای معاملات می‌تواند یکی از دلایل اصلی رسیدن حساب به نقطه استاپ اوت باشد. زمانی که تریدر از حد ضرر استفاده نمی‌کند، در صورت تغییر جهت بازار به ضرر او، هیچ محدودیتی برای ضررهای بیشتر وجود نخواهد داشت. این موضوع می‌تواند منجر به کاهش شدید موجودی حساب و در نهایت رسیدن به نقطه استاپ اوت شود. استفاده از حد ضرر به عنوان ابزاری برای مدیریت ریسک، به تریدر کمک می‌کند تا از زیان‌های بزرگ جلوگیری کرده و به حفظ سرمایه خود بپردازد.

راه‌های جلوگیری از استاپ اوت

پیشگیری از رسیدن به مرحله استاپ اوت،تنها با مدیریت اصولی سرمایه و کنترل دقیق ریسک امکان‌پذیر است. معامله‌گری که بدون برنامه‌ریزی دقیق وارد بازار شود، در برابر نوسانات شدید آسیب‌پذیر خواهد بود و به‌راحتی ممکن است موجودی حساب خود را از دست بدهد. در اینجا، به برخی از اصول کلیدی برای جلوگیری از استاپ اوت اشاره خواهیم کرد که باید توسط هر تریدر حرفه‌ای رعایت شوند:

استفاده منظم و منطقی از حد ضرر (Stop Loss)

استفاده از حد ضرر مناسب، یکی از اصلی‌ترین و مؤثرترین روش‌ها برای مدیریت ریسک است.حد ضرر به شما این امکان را می‌دهد که زیان هر معامله را محدود کنید و از بروز ضررهای بزرگ جلوگیری کنید. حد ضرر باید بر اساس تحلیل فنی و نوسانات بازار تعیین شود تا به‌طور مؤثر از حساب شما محافظت کند.

پرهیز از استفاده بیش از حد از اهرم (Leverage)

در بازار فارکس، استفاده از اهرم بالا این امکان را فراهم می‌آورد که تریدرها بتوانند با حجم‌های بزرگ‌تری نسبت به موجودی خود وارد معاملات شوند. با این حال، استفاده از حجم‌های زیاد در معاملات می‌تواند باعث شود حتی نوسانات کوچک بازار تأثیرات قابل توجهی بر موجودی حساب داشته باشد. برای جلوگیری از استاپ اوت، استفاده از حجم های مناسب و منطقی نسبت به موجودی حساب، به‌ویژه در بازارهای پرنوسان، حیاتی است.

تحلیل دقیق بازار پیش از ورود به هر موقعیت معاملاتی

قبل از ورود به هر معامله، لازم است تحلیل دقیقی از شرایط بازار انجام دهید و اطمینان حاصل کنید که شرایط برای ورود به یک موقعیت معاملاتی مناسب است.انتخاب زمان و شرایط مناسب برای معاملات به شما کمک می‌کند تا ریسک استاپ اوت را به حداقل برسانید.

حفظ میزان مناسبی از مارجین آزاد (Free Margin)

یکی از اقدامات ضروری برای جلوگیری از استاپ اوت،حفظ مارجین آزاد کافی است. با نگهداری مقدار مناسبی از مارجین آزاد در حساب خود، می‌توانید از نوسانات شدید بازار و شرایط غیرمنتظره جلوگیری کرده و از بستن معاملات به‌طور خودکار پیشگیری کنید.

حفظ تعادل میان ریسک و بازده

در نهایت، هر تریدر حرفه‌ای می‌داند که ماندگاری در بازار و ادامه فعالیت بلندمدت، مهم‌تر از دستیابی به سودهای سریع و مقطعی است. بنابراین، حفظ تعادل بین ریسک و بازده و انتخاب استراتژی‌های مناسب، تنها راه پایدار برای دور ماندن از استاپ اوت و تثبیت جایگاه در مسیر حرفه‌ای‌گری است.

تفاوت سطح استاپ اوت در بروکرهای مختلف

یکی از نکات کلیدی هنگام انتخاب بروکر، آگاهی از سطح استاپ اوت تعیین‌شده توسط آن است. هر بروکر با توجه به سیاست‌های ریسک و نوع مشتریان هدف خود، درصد متفاوتی برای استاپ اوت تعیین می‌کند. این درصد نشان می‌دهد که در چه سطحی از مارجین، معاملات شما به‌طور خودکار بسته خواهند شد.

به‌طور کلی، سطح استاپ اوت در بروکرها معمولاً بین ۵٪ تا ۵۰٪ متغیر است. بروکرهایی که با تریدرهای حرفه‌ای و با تجربه کار می‌کنند، اغلب سطح پایین‌تری برای استاپ اوت در نظر می‌گیرند تا امکان کنترل دستی حساب بیشتر باشد. در مقابل، بروکرهایی که تمرکز بیشتری بر روی محافظت از سرمایه مشتریان کم‌تجربه دارند، سطح استاپ اوت بالاتری تعیین می‌کنند.

استاپ اوت یک مکانیسم حفاظتی برای جلوگیری از منفی شدن حساب معامله‌گران است. درک نحوه عملکرد آن و توانایی محاسبه سطح مارجین، یکی از مهم‌ترین بخش‌های حرفه‌ای شدن در بازار فارکس است. تریدری که نتواند مفهوم استاپ اوت را درک کند و پیش‌بینی آن را انجام دهد، دیر یا زود با بستن اجباری معاملات مواجه خواهد شد.

نقش اهرم (Leverage) در وقوع استاپ اوت

اهرم (Leverage) یکی از مهم‌ترین ابزارهای معاملاتی در فارکس است که به معامله‌گران این امکان را می‌دهد تا با استفاده از مقدار کمی از سرمایه، حجم معاملاتی بزرگتری را کنترل کنند. به عبارت ساده‌تر، اهرم به شما این امکان را می‌دهد که با پول کمتری وارد بازار شوید و موقعیت‌های بزرگ‌تری باز کنید. اما این قدرت، همچنین خطرات زیادی به همراه دارد که در صورت مدیریت نادرست، می‌تواند منجر به وقوع استاپ اوت شود.

تاثیر اهرم بر سطح مارجین

هنگامی که از اهرم استفاده می‌کنید، میزان مارجین لازم برای نگهداری یک موقعیت کاهش می‌یابد. به همین دلیل، اگر بازار به سمت مخالف موقعیت باز شما حرکت کند، زیان‌های شما نیز سریع‌تر از سودهایتان افزایش خواهند یافت. این می‌تواند به کاهش سریع موجودی حساب و در نهایت رسیدن به سطح استاپ اوت منجر شود.

چطور اهرم می‌تواند منجر به استاپ اوت شود؟

استفاده از اهرم‌های بالا بدون مدیریت صحیح ریسک می‌تواند حساب شما را به سرعت در معرض استاپ اوت قرار دهد. فرض کنید شما از لوریج 1:100 استفاده می‌کنید، به این معنی که به ازای هر دلار موجودی، می‌توانید 100 دلار پوزیشن باز کنید.

در چنین شرایطی، حتی کوچک‌ترین نوسان بازار می‌تواند تأثیر زیادی بر موجودی حساب شما بگذارد و در صورت عدم مدیریت صحیح، حساب شما به سرعت به وضعیت استاپ اوت می‌رسد.

مثال عددی برای درک بیشتر

فرض کنید شما ۱۰۰۰ دلار در حساب خود دارید و با استفاده از لوریج 1:100 وارد یک موقعیت ۱۰۰٬۰۰۰ دلاری می‌شوید (با حجم یک لات معامله خود را باز می کنید). در صورتی که بازار به اندازه 1% در جهت مخالف حرکت کند، زیان شما ۱۰۰۰ دلار خواهد بود که معادل تمام موجودی حساب شما است. در چنین شرایطی، بروکر به طور خودکار موقعیت شما را می‌بندد تا موجودی شما منفی نشود.

پیشگیری از استاپ اوت با استفاده صحیح از اهرم

برای جلوگیری از استاپ اوت، استفاده از اهرم‌های پایین‌تر و مدیریت دقیق ریسک ضروری است. به جای استفاده از لوریج‌های بالا، بهتر است از لوریج‌هایی استفاده کنید که توانایی تحمل نوسانات بازار را در موقعیت‌های غیرمنتظره داشته باشد و از بستن معاملات به‌صورت خودکار جلوگیری شود.