بورس لندن، با قدمتی بیش از سه قرن، نماد پویایی و نوآوری در دنیای مالی است. این غول اقتصادی که از دل قهوه خانه های قرن هفدهم سر برآورده، امروزه به عنوان یکی از مهم ترین مراکز مالی جهان شناخته می شود. از شرکت های چندملیتی گرفته تا استارتاپ های نوپا، همگی در این بازار پرتلاطم به دنبال فرصت های رشد و سرمایه گذاری هستند. اما ورود به این عرصه، نیازمند دانش، استراتژی و درک عمیقی از مکانیسم های پیچیده آن است. در این مقاله، به بررسی جامع بورس لندن، از تاریخچه غنی آن گرفته تا راهکارهای عملی برای سرمایه گذاری موفق در آن می پردازیم، تا راهنمایی کاربردی برای علاقه مندان به این بازار پرفرصت فراهم آوریم.
بورس لندن (London Stock Exchange یا LSE) بازار اصلی سهام بریتانیا و یکی از قدیمی ترین بورس های فعال جهان است. اگر قصد دارید ساختار این بازار را بشناسید، شاخص FTSE 100 را دنبال کنید یا بدانید از ایران یا خارج از ایران چه راهی برای مواجهه با سهام انگلیسی دارید، این مقاله پاسخ هر سه سؤال را با اعداد به روز ۲۰۲۶ می دهد.
یک نکته را همین ابتدا روشن می کنیم: ساختار پذیرش بورس لندن در سال ۲۰۲۴ به طور کامل تغییر کرده و مالک آن (LSEG) دیگر مالک بورس میلان نیست. بسیاری از توضیحاتی که هنوز درباره «بخش Premium» یا «ادغام لندن و میلان» گفته می شود، به وضعیت گذشته مربوط است.
بورس لندن چیست و چرا مهم است؟
بورس لندن بازاری است که در آن سهام، اوراق بدهی، صندوق های قابل معامله (ETF) و ابزارهای دیگر شرکت های بریتانیایی و بین المللی خرید و فروش می شود. ساختمان آن در میدان پاترنوستر (Paternoster Square) در نزدیکی کلیسای سنت پل قرار دارد، اما تقریباً تمام معاملات به صورت الکترونیکی انجام می شود.
اهمیت این بورس از سه جهت است:
بین المللی بودن: شرکت هایی از ده ها کشور در آن پذیرفته شده اند و بخش بزرگی از درآمد شرکت های FTSE 100 از خارج بریتانیا به دست می آید. به همین دلیل این شاخص بیشتر بازتاب اقتصاد جهانی است تا اقتصاد داخلی انگلستان.
وزن انرژی، معدن و بانک: ترکیب صنعتی متفاوتی نسبت به بورس های آمریکا دارد که به فناوری وابسته اند. این تفاوت باعث می شود رفتار شاخص های لندن در دوره های رشد قیمت کالاها با بازارهای آمریکا فرق کند.
مرجع قیمت گذاری در اروپا: داده های بازار و قیمت های مرجع بسیاری از دارایی ها در اروپا از این بازار می آید.
درباره اندازه بورس لندن، ادعای «بزرگ ترین بورس اروپا» که در بسیاری از متن ها تکرار می شود دقیق نیست. بر اساس داده های Statista در سال ۲۰۲۶، بورس لندن دومین بازار سهام اروپا (پس از Euronext) و در رتبه هشتم جهان قرار دارد. برای مقایسه جایگاه آن با بورس های آمریکا و آسیا، مطلب بزرگ ترین بازارهای مالی جهان تصویر کامل تری می دهد.
LSE، LSEG و FTSE؛ سه مفهوم که نباید با هم اشتباه گرفته شوند
این سه نام در بسیاری از متن ها به جای هم استفاده می شوند، در حالی که به سه چیز متفاوت اشاره دارند:
LSE خود بورس است؛ یعنی محل و سامانه ای که معاملات در آن انجام می شود.
LSEG (London Stock Exchange Group) شرکت مادر است که علاوه بر بورس، چند کسب و کار دیگر را هم در اختیار دارد.
FTSE خانواده شاخص هایی است که وضعیت سهام پذیرفته شده در این بورس را اندازه می گیرد. این شاخص ها را FTSE Russell (زیرمجموعه LSEG) محاسبه می کند.
به بیان ساده: شما در LSE معامله می کنید، عملکرد بازار را با FTSE می سنجید و LSEG شرکتی است که خودش هم در همین بورس پذیرفته شده و سهامش معامله می شود.
LSEG امروز مالک چیست (و مالک بورس میلان نیست)
LSEG در سال ۲۰۰۷ با خرید Borsa Italiana (بورس میلان) تشکیل شد و همین رویداد باعث شده هنوز هم آن را «گروه لندن و میلان» بدانند. اما این گروه در سال ۲۰۲۱ بورس میلان را به Euronext فروخت تا بتواند خرید شرکت داده مالی Refinitiv را نهایی کند.
بنابراین ساختار امروز LSEG به این شکل است:
| زیرمجموعه | نقش |
|---|---|
| London Stock Exchange | بورس سهام و اوراق |
| FTSE Russell | محاسبه و انتشار شاخص ها |
| LCH | اتاق پایاپای (Clearing) برای معاملات نقدی و مشتقه |
| LSEG Data & Analytics (Refinitiv سابق) | داده های بازار و ترمینال های تحلیلی |
نتیجه این تغییر آن است که LSEG امروز بیشتر یک شرکت داده و زیرساخت مالی است تا صرفاً یک بورس، و بخش عمده درآمد آن از فروش داده و خدمات پایاپای به دست می آید، نه از کارمزد معاملات سهام.
تاریخچه بورس لندن در ۵ نقطه عطف
تاریخ سیصد ساله این بورس را می توان در پنج رویداد خلاصه کرد که هر کدام ساختار امروز آن را شکل داده اند:
۱۶۹۸ – قهوه خانه جاناتان: کارگزاری به نام جان کاستینگ (John Castaing) فهرست قیمت سهام و کالاها را در قهوه خانه ای در لندن منتشر کرد. این فهرست اولین سابقه مستند از قیمت گذاری منظم اوراق در لندن است.
۱۸۰۱ – تأسیس رسمی: کارگزاران برای جلوگیری از تقلب، مجموعه ای از قوانین و حق عضویت را پذیرفتند و اولین بورس تحت نظارت لندن شکل گرفت.
۱۹۸۶ – بیگ بنگ: مقررات زدایی گسترده دولت بریتانیا که در ادامه توضیح داده می شود.
۲۰۰۷ و ۲۰۲۱ – تشکیل LSEG و فروش بورس میلان: تبدیل بورس به یک گروه بین المللی و سپس تغییر جهت به سمت داده و زیرساخت.
۲۰۲۴ – اصلاح قوانین پذیرش: بزرگ ترین بازنگری در قواعد ورود شرکت ها به بورس در بیش از سه دهه.
بیگ بنگ ۱۹۸۶ چه چیزی را عوض کرد
در ۲۷ اکتبر ۱۹۸۶ دولت بریتانیا سه محدودیت اصلی بازار سهام لندن را یک باره حذف کرد: کمیسیون ثابت کارگزاران، تفکیک اجباری بین شرکت های معامله گر و شرکت های مشاور، و ممنوعیت مالکیت خارجی کارگزاری های بریتانیایی. همزمان معاملات از تالار فیزیکی به سیستم الکترونیکی منتقل شد.
اثر این تغییر برای معامله گر امروزی این است که بورس لندن به بازاری با دسترسی باز برای بانک های بین المللی، کارمزد رقابتی و اجرای الکترونیکی تبدیل شد؛ یعنی همان ویژگی هایی که امکان معامله از راه دور را فراهم می کند.
بازارهای بورس لندن: Main Market، AIM و PISCES
بورس لندن یک بازار واحد نیست؛ سه بازار با هدف و سطح نظارت متفاوت دارد. شناخت این تفاوت برای ارزیابی ریسک یک سهم ضروری است، چون یک شرکت پذیرفته شده در AIM الزامات افشای سبک تری نسبت به شرکت بازار اصلی دارد.
| بازار | برای چه شرکت هایی | نهاد ناظر پذیرش | نکته برای سرمایه گذار |
|---|---|---|---|
| Main Market | شرکت های بزرگ و بالغ | FCA (نهاد ناظر مالی بریتانیا) | عضویت در شاخص های FTSE فقط از این بازار ممکن است |
| AIM | شرکت های کوچک و در حال رشد | خود بورس لندن با نظارت Nomad | نوسان و ریسک بالاتر؛ معاف از مالیات SDRT |
| PISCES | شرکت های خصوصی | FCA (چارچوب جدید ۲۰۲۵) | فقط برای سرمایه گذاران حرفه ای و واجد شرایط |
بازار اصلی (Main Market) و دسته جدید ESCC
تا ژوئیه ۲۰۲۴ بازار اصلی دو بخش Premium و Standard داشت. بخش Premium با الزامات سخت گیرانه تر، تنها راه ورود به شاخص های FTSE بود و بخش Standard الزامات سبک تری داشت.
از ۲۹ ژوئیه ۲۰۲۴ نهاد ناظر مالی بریتانیا (FCA) این ساختار دو لایه را حذف کرد و یک دسته واحد به نام سهام شرکت های تجاری (Equity Shares Commercial Companies یا ESCC) جایگزین آن شد. شرکت های Premium به طور خودکار به ESCC منتقل شدند و شرکت های Standard به یک دسته موقت (Transition) رفتند که برای متقاضیان جدید بسته است.
سه تغییر این اصلاح برای سرمایه گذار اهمیت مستقیم دارد:
حذف رأی سهامداران برای معاملات بزرگ: شرکت ها دیگر برای اکثر تملک ها و معاملات با اشخاص وابسته نیازی به تأیید مجمع ندارند و فقط باید افشا کنند. این یعنی قدرت مدیریت بیشتر و حق نظارت سهامدار خرد کمتر شده است.
پذیرش سهام دوطبقه: بنیان گذاران می توانند سهام با حق رأی بیشتر داشته باشند.
کاهش حداقل سهام شناور آزاد از ۲۵ درصد به ۱۰ درصد: شرکت هایی با شناوری کم می توانند پذیرفته شوند که معمولاً به نقدشوندگی پایین تر سهم منجر می شود.
AIM؛ بازار رشد برای شرکت های کوچک
بازار سرمایه گذاری جایگزین (Alternative Investment Market یا AIM) از سال ۱۹۹۵ برای شرکت هایی راه اندازی شد که هنوز شرایط بازار اصلی را ندارند. فرایند پذیرش در آن ساده تر است و هر شرکت باید یک مشاور تأییدشده (Nominated Adviser یا Nomad) داشته باشد که مسئولیت رعایت قوانین را بر عهده می گیرد.
برای سرمایه گذار، AIM دو ویژگی متضاد دارد: از یک سو خرید سهام آن از مالیات ۰٫۵ درصدی SDRT معاف است، و از سوی دیگر شرکت های آن کوچک تر، کم نقدشونده تر و پرنوسان تر هستند و احتمال حذف از بازار یا سقوط شدید قیمت در آن ها بیشتر است.
PISCES؛ بازار جدید سهام شرکت های خصوصی
PISCES (Private Intermittent Securities and Capital Exchange System) چارچوبی است که دولت بریتانیا برای معامله سهام شرکت های خصوصی در «رویدادهای معاملاتی» دوره ای طراحی کرده است. بورس لندن در اوت ۲۰۲۵ به عنوان اولین اپراتور، مجوز FCA برای برگزاری این رویدادها را دریافت کرد و معاملات آن از مالیات SDRT معاف اعلام شده است.
این بازار فعلاً فقط برای سرمایه گذاران حرفه ای و واجد شرایط قانونی باز است و برای سرمایه گذار خرد کاربرد مستقیم ندارد، اما نشان می دهد بورس لندن به دنبال جذب شرکت هایی است که هنوز به عرضه اولیه عمومی نرسیده اند.
شاخص های بورس لندن: FTSE 100، FTSE 250 و All-Share
اگر فقط یک شاخص را دنبال می کنید، FTSE 100 است؛ اما هر شاخص تصویر متفاوتی از بازار می دهد:
| شاخص | پوشش | چه چیزی را نشان می دهد |
|---|---|---|
| FTSE 100 | ۱۰۰ شرکت بزرگ بازار اصلی | شرکت های چندملیتی؛ حساس به قیمت کالاها و نرخ پوند |
| FTSE 250 | ۲۵۰ شرکت بعدی (رتبه ۱۰۱ تا ۳۵۰) | شرکت های متوسط با درآمد بیشتر از داخل بریتانیا؛ نماگر بهتر اقتصاد داخلی |
| FTSE 350 | مجموع دو شاخص بالا | — |
| FTSE All-Share | حدود ۹۸ درصد ارزش کل بازار اصلی | تصویر کل بازار |
| FTSE AIM All-Share | شرکت های AIM | بازار شرکت های کوچک |
ترکیب این شاخص ها هر سه ماه بازبینی می شود و شرکت ها بر اساس ارزش بازار جابه جا می شوند. به این نکته توجه کنید که رابطه FTSE 100 با پوند معمولاً معکوس است: چون بخش بزرگی از درآمد این شرکت ها به دلار است، ضعف پوند اغلب ارزش پوندی درآمد آن ها و در نتیجه شاخص را بالا می برد.
چرا FTSE 100 در ۲۰۲۶ رکورد زد
FTSE 100 در سال ۲۰۲۵ بیش از ۲۰ درصد رشد کرد، در ژانویه ۲۰۲۶ برای اولین بار از ۱۰٬۰۰۰ واحد عبور کرد و در فوریه ۲۰۲۶ تا بالای ۱۰٬۷۵۰ واحد رسید. در ژوئیه ۲۰۲۶ نیز در محدوده ۱۰٬۹۰۰ واحد و نزدیک رکورد تاریخی معامله می شد.
دلیل این رشد، بیش از آنکه به اقتصاد بریتانیا مربوط باشد، به ترکیب صنعتی شاخص برمی گردد: افزایش قیمت طلا، مس و نفت به نفع شرکت های معدنی و انرژی (Rio Tinto، Glencore، Shell، BP) تمام شد؛ بانک ها (HSBC، Standard Chartered) از نرخ بهره بالاتر سود بردند؛ و شرکت های دفاعی (BAE Systems، Rolls-Royce) با افزایش بودجه های نظامی رشد کردند. سهام دفاعی و کالایی سهم بزرگی از رشد ۲۰۲۶ داشته اند.
این نکته یک هشدار هم دارد: همان عواملی که شاخص را بالا برده اند، در صورت افت قیمت کالاها یا کاهش نرخ بهره می توانند برعکس عمل کنند. برای درک اثر نرخ بهره بر این نوع سهام، مطلب نسبت نرخ بهره و تورم توضیح کامل تری می دهد.
تغییرات ۲۰۲۵ در قوانین ورود به شاخص
FTSE Russell در سال ۲۰۲۵ دو قاعده را تغییر داد: الزام قیمت گذاری سهم به پوند برای عضویت در شاخص های FTSE حذف شد (یعنی شرکتی که سهامش به دلار یا یورو معامله می شود هم می تواند وارد FTSE 100 شود)، و آستانه های «ورود سریع» (Fast Entry) کاهش یافت تا شرکت های تازه پذیرفته شده زودتر وارد شاخص شوند. هدف هر دو تغییر، جذاب کردن لندن برای عرضه های اولیه بین المللی است.
بزرگ ترین شرکت های بورس لندن (به روزرسانی ۲۰۲۶)
بر اساس داده های Statista در مه ۲۰۲۶، HSBC با ارزش بازار حدود ۲۶۶ میلیارد پوند بزرگ ترین شرکت بورس لندن است. شرکت های AstraZeneca، Shell، Unilever و BP نیز در رده های بعدی قرار دارند و ترکیب آن ها نشان می دهد بازار لندن روی بانکداری، دارو، انرژی و کالاهای مصرفی متمرکز است.
نکته مهم برای سرمایه گذار: تعداد کل شرکت های پذیرفته شده در بورس لندن روند نزولی دارد. این تعداد از ۲٬۴۲۹ شرکت در سال ۲۰۱۵ به ۱٬۵۳۴ شرکت در مه ۲۰۲۶ رسیده که پایین ترین رقم در یک دهه است. دلایل این کاهش در بخش «بورس لندن در ۲۰۲۶» بررسی می شود.
ساعات کار بورس لندن به وقت ایران و تعطیلات ۲۰۲۶
معاملات پیوسته بورس لندن از ساعت ۰۸:۰۰ تا ۱۶:۳۰ به وقت لندن انجام می شود. برای تبدیل به وقت ایران باید به تغییر ساعت تابستانی بریتانیا توجه کنید، چون ایران از سال ۱۴۰۱ ساعت تابستانی ندارد:
| دوره | وقت لندن | وقت تهران |
|---|---|---|
| زمستان (GMT، از آخر اکتبر تا آخر مارس) | ۰۸:۰۰ – ۱۶:۳۰ | ۱۱:۳۰ – ۲۰:۰۰ |
| تابستان (BST، از آخر مارس تا آخر اکتبر) | ۰۸:۰۰ – ۱۶:۳۰ | ۱۰:۳۰ – ۱۹:۰۰ |
ساختار یک روز معاملاتی در سامانه اصلی به این ترتیب است: حراج گشایش از ۰۷:۵۰ تا ۰۸:۰۰، معاملات پیوسته تا ۱۶:۳۰، و حراج بستن از ۱۶:۳۰ تا ۱۶:۳۵ که قیمت پایانی رسمی در همین حراج تعیین می شود. بیشترین حجم معاملات معمولاً در نیم ساعت اول و در حراج پایانی رخ می دهد.
بازار در تعطیلات رسمی بریتانیا بسته است: اول ژانویه، جمعه نیک و دوشنبه عید پاک، دو تعطیلی بانکی ماه مه، تعطیلی بانکی اوت، روز کریسمس و روز بعد از آن (Boxing Day). اگر سال نو یا کریسمس به آخر هفته بیفتد، اولین روز کاری بعد تعطیل می شود. برای تقویم دقیق هر سال، صفحه رسمی بورس لندن مرجع است.
اگر همزمان در بازار فارکس هم فعال هستید، توجه کنید که ساعات بورس لندن با سشن لندن در فارکس یکی نیست. جدول ساعت باز و بسته شدن بازار فارکس به وقت ایران این تفاوت را نشان می دهد.
معاملات چگونه انجام می شود؟ SETS، تسویه و واحد قیمت
سهام بازار اصلی و شرکت های بزرگ AIM در سامانه SETS معامله می شود؛ یک دفتر سفارش الکترونیکی که در آن سفارش های خرید و فروش به طور خودکار با هم تطبیق داده می شوند. سهام کم نقدشونده تر در سامانه SETSqx معامله می شود که ترکیبی از حراج های دوره ای و مظنه بازارگردان ها است.
چند تفاوت عملی که معامله گر آشنا با بورس تهران باید بداند:
واحد قیمت پنی است، نه پوند. قیمت سهم معمولاً با نماد GBX و به پنی اعلام می شود. قیمت ۲٬۳۶۰ GBX یعنی ۲۳٫۶۰ پوند. اشتباه گرفتن این دو واحد یکی از خطاهای رایج در محاسبه ارزش سبد است.
دامنه نوسان روزانه وجود ندارد. به جای سقف و کف ثابت مثل بورس تهران، سامانه از سازوکار «پایش قیمت» استفاده می کند: اگر قیمت در یک معامله بیش از حد مشخصی نسبت به قیمت مرجع حرکت کند، معاملات پیوسته موقتاً متوقف و یک حراج کوتاه برگزار می شود. بنابراین یک سهم می تواند در یک روز ۳۰ یا ۴۰ درصد جابه جا شود.
حجم مبنا و صف خرید و فروش به شکل ایرانی وجود ندارد.
تسویه T+2 است. یعنی مالکیت سهم و پول دو روز کاری بعد از معامله منتقل می شود. بریتانیا برنامه ریزی کرده در اکتبر ۲۰۲۷ به تسویه یک روزه (T+1) برود.
اطلاعیه های رسمی شرکت ها از طریق سامانه RNS منتشر می شود که معادل کدال در ایران است.
چگونه در بورس لندن سرمایه گذاری کنیم؟ (سه مسیر و محدودیت ها)
سه راه برای مواجهه با سهام بورس لندن وجود دارد و انتخاب بین آن ها بیش از هر چیز به محل اقامت و وضعیت حقوقی شما بستگی دارد، نه به ترجیح شخصی.
| مسیر | مالکیت واقعی سهم | حداقل سرمایه معمول | برای ساکن ایران |
|---|---|---|---|
| خرید مستقیم از کارگزار تحت نظارت FCA | بله | از چند پوند (سهام کسری) | عملاً در دسترس نیست |
| ETF یا صندوق شاخصی روی FTSE | بله (واحد صندوق) | از چند پوند یا دلار | نیازمند کارگزار بین المللی؛ همان محدودیت |
| CFD در بروکر فارکس | خیر | بسته به بروکر، از چند ده دلار | برخی بروکرهای آفشور می پذیرند |
خرید مستقیم سهام از طریق کارگزار FCA-regulated
برای مقیمان بریتانیا یا کشورهایی که کارگزاران بین المللی به آن ها خدمات می دهند، ساده ترین مسیر افتتاح حساب نزد یک کارگزار تحت نظارت FCA است. فرایند شامل احراز هویت (KYC)، ارائه مدرک اقامت و واریز وجه است و پس از آن می توان سهام را با تیکر آن (مثلاً HSBA برای HSBC) خرید.
مقیمان بریتانیا می توانند از حساب ISA استفاده کنند که سود سرمایه ای و سود نقدی سهام را تا سقف سالانه ۲۰٬۰۰۰ پوند واریز، از مالیات معاف می کند. این مزیت برای غیرمقیمان در دسترس نیست.
ETF و صندوق های شاخصی روی FTSE
اگر هدف شما مواجهه با کل بازار است و نه انتخاب تک سهم، ETFهایی که FTSE 100 یا FTSE All-Share را دنبال می کنند هزینه کمتر و ریسک تمرکز پایین تری دارند. این صندوق ها هم در خود بورس لندن و هم در بورس های آمریکا و اروپا پذیرفته شده اند و با همان حساب کارگزاری قابل خرید هستند.
CFD در بروکرهای فارکس؛ چه چیزی می خرید و چه چیزی نمی خرید
بسیاری از بروکرهای فارکس امکان معامله سهام بریتانیایی و شاخص FTSE 100 (معمولاً با نماد UK100) را به صورت قرارداد مابه التفاوت (CFD) فراهم می کنند. در این حالت شما مالک سهم نمی شوید، سود نقدی به شکل مستقیم نمی گیرید و حق رأی ندارید؛ فقط روی تفاوت قیمت معامله می کنید.
سه ویژگی CFD آن را از سرمایه گذاری سنتی جدا می کند:
اهرم: با لوریج در فارکس می توان با سرمایه کم موقعیت بزرگ تری باز کرد، اما زیان هم به همان نسبت بزرگ می شود و ممکن است از سرمایه اولیه فراتر برود.
هزینه نگهداری شبانه: برای موقعیت هایی که بیش از یک روز باز می مانند، سواپ یا بهره شبانه کسر می شود. این هزینه CFD را برای نگهداری بلندمدت نامناسب می کند.
امکان معامله دوطرفه: می توان روی کاهش قیمت هم معامله کرد که در خرید مستقیم سهم به سادگی ممکن نیست.
اگر تازه با این ابزارها آشنا می شوید، مطلب ورود به فارکس مراحل شروع و ریسک های آن را توضیح می دهد.
وضعیت ساکنان ایران: تحریم، KYC و هشدارهای حقوقی
کارگزاران تحت نظارت FCA و کارگزاران بین المللی بزرگ به دلیل تحریم های بین المللی برای ساکنان ایران حساب باز نمی کنند و در فرایند احراز هویت، مدرک اقامت خارج از ایران را الزامی می دانند. استفاده از مدارک یا آدرس غیرواقعی برای دور زدن این محدودیت، ریسک مسدود شدن حساب و از دست رفتن وجوه را به همراه دارد.
در عمل، تنها مسیر در دسترس برای ساکن ایران، معامله CFD نزد بروکرهای آفشور است که ایرانیان را می پذیرند. این مسیر نیز محدودیت های خود را دارد: نظارت ضعیف تر، ریسک بروکر، مشکلات واریز و برداشت و فیلترینگ. پیش از انتخاب، شرایط رگوله بودن، سابقه و روش های پرداخت بروکر را بررسی کنید. راهنمای بهترین بروکر برای ایرانی ها معیارهای این انتخاب را توضیح می دهد.
هزینه ها و مالیات: SDRT، کارمزد و معافیت جدید
هزینه خرید سهام در بورس لندن از سه بخش تشکیل می شود:
مالیات SDRT: بریتانیا بر خرید الکترونیکی سهام شرکت های بریتانیایی ۰٫۵ درصد مالیات (Stamp Duty Reserve Tax) می گیرد که هنگام تسویه به طور خودکار کسر می شود. این مالیات فقط بر خرید است، نه فروش، و سهام AIM و ETFها از آن معاف هستند.
کارمزد کارگزار: بسته به کارگزار از صفر تا چند پوند در هر معامله متغیر است.
اسپرد: تفاوت قیمت خرید و فروش که در سهام کم نقدشونده می تواند از کارمزد بیشتر باشد.
مثال فرضی برای محاسبه هزینه: فرض کنید ۱۰۰ سهم به قیمت ۲٬۳۶۰ GBX می خرید. ارزش معامله ۲٬۳۶۰ پوند است، مالیات SDRT برابر ۱۱٫۸۰ پوند می شود و اگر کارمزد کارگزار ۵ پوند باشد، هزینه کل ۲٬۳۷۶٫۸۰ پوند خواهد بود. برای سهام AIM، همین معامله بدون ۱۱٫۸۰ پوند مالیات انجام می شود.
معافیت جدید: دولت بریتانیا در بودجه پاییز ۲۰۲۵ معافیتی سه ساله از SDRT برای سهام شرکت هایی اعلام کرد که پس از نوامبر ۲۰۲۵ در بورس پذیرفته می شوند (UK Listing Relief). هدف این اقدام جذب عرضه های اولیه به لندن است و اثر مستقیم آن برای سرمایه گذار، حذف هزینه ۰٫۵ درصدی در خرید سهام عرضه های جدید است.
درباره مالیات سود، بریتانیا معمولاً از سود نقدی پرداختی به غیرمقیمان مالیات در مبدأ کسر نمی کند و مالیات سود سرمایه ای برای غیرمقیمان در فروش سهام عادی اعمال نمی شود؛ اما تعهدات مالیاتی در کشور محل اقامت جداگانه باید بررسی شود. معامله گر CFD نیز به جای SDRT با اسپرد و سواپ بروکر روبه رو است.
بورس لندن در برابر بورس تهران و بورس نیویورک
این جدول تفاوت های عملی سه بازار را برای معامله گری که از بورس ایران آمده یا بین لندن و نیویورک انتخاب می کند خلاصه می کند:
| معیار | بورس لندن | بورس تهران | بورس نیویورک |
|---|---|---|---|
| ساعت معاملات | ۰۸:۰۰ – ۱۶:۳۰ لندن | ۰۹:۰۰ – ۱۲:۳۰ تهران | ۰۹:۳۰ – ۱۶:۰۰ نیویورک |
| دامنه نوسان روزانه | ندارد (پایش قیمت) | ±۳ تا ±۵ درصد | ندارد (Circuit Breaker) |
| واحد قیمت | پنی (GBX) | ریال | دلار |
| تسویه | T+2 (برنامه T+1 برای ۲۰۲۷) | T+2 | T+1 از ۲۰۲۴ |
| مالیات خرید | ۰٫۵ درصد SDRT | کارمزد و مالیات فروش | ندارد |
| ترکیب صنعتی غالب | بانک، انرژی، معدن، دارو | پتروشیمی، فلزات، بانک | فناوری |
| حجم مبنا و صف | ندارد | دارد | ندارد |
انتخاب بین لندن و نیویورک بیشتر به این بستگی دارد که می خواهید در معرض کدام صنعت باشید. برای شناخت شاخص های آمریکا و تفاوت آن ها، مطلب تفاوت نزدک و داوجونز نقطه شروع مناسبی است.
بورس لندن در ۲۰۲۶: رکورد شاخص یا افول بازار؟
هر دو ادعا همزمان درست است و همین تناقض، مهم ترین بحث درباره بورس لندن در سال های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بوده است.
از یک سو FTSE 100 در رکورد تاریخی است. از سوی دیگر تعداد شرکت های پذیرفته شده به پایین ترین سطح یک دهه رسیده و طبق گزارش EY در ژوئیه ۲۰۲۶، با اینکه درآمد عرضه های اولیه در نیمه اول ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل بیش از سه برابر شد، تعداد حذف شدگان از بورس همچنان از پذیرش های جدید بیشتر است و تخفیف ارزش گذاری شرکت های بریتانیایی نسبت به همتایان آمریکایی به طور معنادار کم نشده است.
دلیل این وضعیت ساده است: شاخص با قیمت شرکت های موجود بالا می رود، اما شرکت های بزرگ (مثل Carnival) لندن را به مقصد نیویورک ترک می کنند چون در آنجا ارزش گذاری بالاتر، نقدشوندگی بیشتر و دسترسی به سرمایه گذاران فناوری محور دارند.
پاسخ بریتانیا به این روند، مجموعه ای از اصلاحات بوده است: قوانین پذیرش ۲۰۲۴، معافیت مالیاتی عرضه های جدید، راه اندازی PISCES، ساده سازی قوانین AIM و برنامه تسویه T+1. طبق گزارش ها، حجم تملک و ادغام در بریتانیا در نیمه اول ۲۰۲۶ بیش از دو برابر شده، که تا حدی نتیجه حذف الزام رأی سهامداران است.
برای سرمایه گذار، جمع بندی این وضعیت به این شکل است: بازار لندن از نظر ارزش گذاری نسبت به آمریکا ارزان تر است و بازده نقدی بالاتری می دهد، اما رشد آن به قیمت کالاها و نرخ بهره وابسته است و عمق بازار در سهام کوچک کاهش یافته است. هیچ کدام از این دو ویژگی به تنهایی دلیل ورود یا خروج نیست؛ باید با افق سرمایه گذاری و تحمل ریسک شما سنجیده شود.
سؤالات متداول
بورس لندن ساعت چند به وقت ایران باز می شود؟
LSE با LSEG چه فرقی دارد؟
آیا ایرانی ها می توانند در بورس لندن سهام بخرند؟
بورس لندن دامنه نوسان دارد؟
Stamp Duty در خرید سهام انگلیس چقدر است؟
AIM چیست و با بازار اصلی چه فرقی دارد؟
بورس لندن بزرگ تر است یا نیویورک؟
جمع بندی
بورس لندن بازاری با تاریخ طولانی، ساختار سه لایه (Main Market، AIM، PISCES) و شاخصی است که رفتار آن بیشتر به قیمت کالاها و نرخ بهره جهانی وابسته است تا اقتصاد بریتانیا. اگر مقیم خارج از ایران هستید، خرید مستقیم سهم یا ETF از طریق کارگزار تحت نظارت FCA مسیر استاندارد است و هزینه اصلی آن مالیات ۰٫۵ درصدی خرید است. اگر ساکن ایران هستید، تنها گزینه در دسترس CFD است که ابزاری اهرمی و کوتاه مدت با ریسک و هزینه متفاوت است، نه سرمایه گذاری بلندمدت. در هر دو حالت، پیش از تصمیم گیری، وضعیت فعلی بازار (رکورد شاخص در کنار کاهش تعداد شرکت ها) را در کنار افق زمانی خود بسنجید.
منابع
Skadden – New UK Listing Rules Come Into Force (July 2024)
London Stock Exchange – UK Capital Market Reforms FAQs
Statista – Number of companies on the London Stock Exchange (May 2026)
Statista – Largest companies on the LSE (May 2026)
IG – UK IPO proceeds trebled in H1 2026 (EY data)
Yahoo Finance – After a wave of delistings, can London's stock market reverse the decline?
LSEG – London Stock Exchange receives PISCES approval from FCA (Aug 2025)
London Stock Exchange – Stamp Duty Exemption
Legal Cheek – UK IPOs in 2026 (UK Listing Relief and FTSE index changes)

