قانون ۸۰ درصد پراپ چیست؟

قانون ۸۰ درصد پراپ در یک نگاه

قانون ۸۰ درصد در پراپ تریدینگ به این معنا است که معامله گر نباید بیش از ۸۰ درصد از سود هدف (تارگت) یا برآیند سود حساب خود را از یک معامله یا چند معامله همزمان به دست آورد. هدف این قانون تفکیک مهارت پایدار از شانس است؛ پراپ فرم می خواهد مطمئن شود سود شما نتیجه یک استراتژی تکرارپذیر است، نه یک معامله پرریسک و خوش شانس.

نکته مهم این است که قانون ۸۰ درصد یک قانون ضرر نیست. نقض آن حساب شما را وارد زیان نمی کند؛ بلکه در زمان بررسی برای پاس شدن چالش یا برداشت سود مانع تایید نتیجه می شود.

قانون ۸۰ درصد دقیقا چیست و چه نسخه هایی دارد؟

تعریف این قانون در همه پراپ فرم ها یکسان نیست و همین موضوع باعث سردرگمی بسیاری از معامله گران می شود. به طور کلی دو نسخه اصلی از این قانون وجود دارد که مبنای محاسبه متفاوتی دارند.

نسخه رایج در پراپ فرم های ایرانی (معامله محور)

در بیشتر پراپ فرم های ایرانی، قانون ۸۰ درصد روی «معامله» اعمال می شود. یعنی سود یک معامله منفرد یا مجموع سود چند معامله همزمان روی یک نماد معاملاتی نباید از ۸۰ درصد مبنای محاسبه بیشتر شود. مبنای محاسبه در مرحله چالش معمولا تارگت همان مرحله و در حساب ریل، برآیند سود حساب در زمان درخواست برداشت است.

این نسخه به طور مشخص برای مقابله با معامله گرانی طراحی شده است که می خواهند با یک پوزیشن پرحجم یا هج کردن غیراصولی، کل مسیر چالش را با یک یا دو معامله طی کنند.

نسخه بین المللی؛ قانون ثبات و «بهترین روز»

در پراپ فرم های خارجی این قانون بیشتر با نام قانون ثبات (Consistency Rule) شناخته می شود و به جای معامله، روی «روز معاملاتی» اعمال می شود. طبق این نسخه، سود بهترین روز معاملاتی شما نباید از درصد مشخصی از کل سود دوره بیشتر باشد. این سقف در مجموعه های مختلف متفاوت است و معمولا بین ۲۰ تا ۵۰ درصد تعیین می شود؛ هرچه درصد کوچک تر باشد، قانون سخت گیرانه تر است و سود باید در روزهای بیشتری توزیع شود.

بنابراین پیش از شروع معامله باید بدانید پراپ فرم شما کدام نسخه را اجرا می کند: محدودیت روی معامله، محدودیت روی روز معاملاتی، یا ترکیبی از هر دو. جدول زیر تفاوت این دو نسخه را خلاصه می کند.

نحوه محاسبه قانون ۸۰ درصد + مثال عددی

برای بررسی وضعیت حساب خود می توانید از یک فرمول ساده استفاده کنید:

سهم معامله (درصد) = (سود معامله یا معاملات همزمان ÷ مبنای محاسبه) × ۱۰۰

اگر نتیجه از ۸۰ بیشتر شود، قانون نقض شده است. نکته کلیدی این است که «مبنای محاسبه» در مرحله چالش و حساب ریل متفاوت است؛ در ادامه هر دو حالت را با مثال فرضی بررسی می کنیم.

محاسبه در مرحله چالش (مبنا: تارگت)

در مرحله چالش، مبنای محاسبه معمولا سود هدف همان مرحله است.

سناریوی نمونه: فرض کنید یک حساب چالش ۱۰ هزار دلاری با تارگت ۸ درصد دارید. سود هدف شما ۸۰۰ دلار است؛ بنابراین سقف مجاز سود از یک معامله یا چند معامله همزمان برابر است با:

۸۰۰ × ۸۰٪ = ۶۴۰ دلار

اگر با یک پوزیشن ۷۰۰ دلار سود کنید، حتی اگر به تارگت رسیده باشید، درخواست پاس شدن شما ممکن است پذیرفته نشود؛ چون ۸۷.۵ درصد تارگت از یک معامله به دست آمده است.

محاسبه در حساب ریل (مبنا: برآیند سود)

در حساب ریل پراپ معمولا تارگت اجباری وجود ندارد؛ به همین دلیل مبنای محاسبه، برآیند سود حساب در زمان ثبت درخواست برداشت است.

سناریوی نمونه: در یک حساب ریل ۵ هزار دلاری، ۱۰۰ دلار سود ساخته اید و درخواست برداشت ثبت می کنید. در این حالت سود هیچ معامله منفرد یا مجموعه معاملات همزمانی نباید از ۸۰ دلار بیشتر باشد. اگر ۸۵ دلار از این ۱۰۰ دلار حاصل یک پوزیشن باشد، برداشت شما با مشکل مواجه می شود.

توجه کنید که در برخی پراپ فرم ها محاسبه بر اساس بالانس و در برخی بر اساس اکوئیتی انجام می شود؛ این جزئیات را حتما از صفحه قوانین مجموعه خود استعلام کنید.

قانون ۵ دقیقه؛ کدام معاملات «همزمان» حساب می شوند؟

بخش مهمی از نقض های ناخواسته به تعریف «معاملات همزمان» برمی گردد. در بسیاری از پراپ فرم های ایرانی دو حالت باعث می شود چند معامله یکی در نظر گرفته شوند:

معامله جدید پیش از بسته شدن معامله قبلی روی همان نماد باز شود.

فاصله زمانی بین بسته شدن یک معامله و باز شدن معامله بعدی روی همان نماد کمتر از ۵ دقیقه باشد.

در این شرایط سود همه این معاملات با هم جمع و به عنوان یک معامله با قانون ۸۰ درصد سنجیده می شود. راهکار ساده این است که پس از بستن هر پوزیشن سودده بزرگ، پیش از ورود مجدد به همان نماد حداقل ۵ دقیقه صبر کنید. البته جزئیات این شرط در مجموعه های مختلف متفاوت است و برخی پراپ فرم ها آن را روی نمادهای متفاوت هم اعمال می کنند.

قانون ۸۰ درصد چه زمانی بررسی می شود؟

در بسیاری از پراپ فرم های ایرانی، رعایت قانون ۸۰ درصد به صورت لحظه ای کنترل نمی شود؛ بلکه فقط در زمان درخواست پاس شدن چالش یا ثبت درخواست برداشت سود بررسی می شود. این یعنی ممکن است هفته ها معامله کنید و مشکل فقط زمانی آشکار شود که سراغ دریافت نتیجه می روید. به همین دلیل بهتر است پیش از هر درخواست، نسبت سود بزرگ ترین معامله به مبنای محاسبه را خودتان کنترل کنید.

چرا پراپ فرم ها قانون ۸۰ درصد را وضع می کنند؟

از دید پراپ فرم، این قانون ابزاری برای تشخیص مهارت پایدار از شانس است و سه دلیل اصلی پشت آن قرار دارد.

جلوگیری از قبولی تصادفی. معامله گری که با یک پوزیشن پرریسک به تارگت می رسد، به احتمال زیاد همان رفتار را روی حساب بزرگ تر تکرار می کند و ضرر آن متوجه شرکت می شود. قانون ۸۰ درصد این الگو را از ابتدا فیلتر می کند.

مدیریت ریسک شرکت. مدل درآمدی پراپ فرم به پایداری عملکرد معامله گرانش وابسته است. سودی که از یک جهش تصادفی به دست آمده باشد، برای شرکت قابل اتکا نیست.

فیلتر رفتارهای قمارگونه. استراتژی هایی مانند هج غیراصولی، مارتینگل یا افزایش ناگهانی حجم برای جبران عقب ماندگی، دقیقا همان رفتارهایی هستند که این قانون هدف گرفته است. در مقابل، معامله گری که مدیریت سرمایه منظمی دارد و سودش را در معاملات متعدد می سازد، معمولا هیچ گاه به سقف این قانون نزدیک نمی شود.

اگر قانون ۸۰ درصد را نقض کنیم چه اتفاقی می افتد؟

پیامد نقض در همه مجموعه ها یکسان نیست و همین موضوع اهمیت مطالعه قوانین اختصاصی هر پراپ فرم را دوچندان می کند.

پیامدهای نقض؛ از رد سود تا مسدودی حساب

رویه پراپ فرم ها در برابر نقض این قانون در یک طیف قرار می گیرد:

رد یا تعویق نتیجه: رایج ترین حالت این است که درخواست پاس شدن چالش پذیرفته نمی شود یا سود درخواستی برای برداشت تایید نمی شود؛ اما حساب فعال می ماند.

حذف سود غیرمجاز: برخی مجموعه ها فقط سود معامله ناقض را حذف می کنند و باقی عملکرد را می پذیرند.

مسدودی حساب: در سخت گیرانه ترین حالت، به ویژه اگر نقض همراه با الگوهای ممنوع دیگری مانند هج بین حسابی باشد، حساب مسدود می شود.

برخلاف نقض دراودان که حساب را بلافاصله از بین می برد، نقض قانون ۸۰ درصد در بسیاری از موارد قابل جبران است.

راه اصلاح نقض؛ رقیق سازی سود با ادامه معاملات

اگر پراپ فرم شما فرصت اصلاح بدهد، راه حل ادامه معامله و بزرگ کردن مبنای محاسبه است تا سهم معامله بزرگ به زیر سقف مجاز برگردد.

سناریوی نمونه: فرض کنید در حساب ریل با یک معامله ۸۵ دلار سود ساخته اید و کل سود حساب ۱۰۰ دلار است؛ سهم این معامله ۸۵ درصد و ناقض قانون است. اگر با چند معامله کوچک تر ۱۰ دلار دیگر سود بسازید، کل سود به ۱۱۰ دلار می رسد و سهم همان معامله به حدود ۷۷ درصد کاهش می یابد؛ حالا می توانید درخواست برداشت را ثبت کنید.

نکته این است که در این مرحله نباید برای جبران سریع، دوباره سراغ معاملات پرحجم بروید؛ چون یک معامله بزرگ دیگر می تواند مشکل را از نو ایجاد کند.

تفاوت قانون ۸۰ درصد با مفاهیم مشابه

عدد ۸۰ در قوانین پراپ در چند جای مختلف ظاهر می شود و همین موضوع باعث اشتباه گرفتن چند مفهوم متفاوت می شود.

تفاوت با تقسیم سود ۸۰ درصد

تقسیم سود (Profit Split) هیچ ارتباطی با قانون ۸۰ درصد ندارد. تقسیم سود مشخص می کند چه سهمی از سود برداشتی به معامله گر می رسد؛ مثلا در بسیاری از پراپ فرم ها ۸۰ درصد سود متعلق به تریدر و ۲۰ درصد متعلق به شرکت است. اما قانون ۸۰ درصد یک محدودیت رفتاری درباره نحوه ساخته شدن سود است. ممکن است پراپ فرمی تقسیم سود ۹۰ درصدی داشته باشد و همزمان قانون ۸۰ درصد را هم اجرا کند.

تفاوت با قانون ثبات و سقف برداشت

قانون ثبات چتر بزرگ تری است که می تواند علاوه بر سهم بهترین روز یا معامله، مواردی مانند حداقل روزهای معاملاتی و الگوی توزیع سود را هم شامل شود؛ قانون ۸۰ درصد در واقع یکی از اجزای آن محسوب می شود. سقف برداشت هم مفهوم جداگانه ای است و حداکثر مبلغی را تعیین می کند که در هر دوره می توانید برداشت کنید. برای ارزیابی واقعی شرایط یک پراپ فرم باید هر سه مورد را کنار هم بررسی کنید؛ چون ترکیب آن ها مشخص می کند چه بخشی از سود شما عملا قابل دریافت است.

چطور از نقض ناخواسته قانون ۸۰ درصد جلوگیری کنیم؟

رعایت این قانون بیش از آنکه به استراتژی خاصی نیاز داشته باشد، به آگاهی و کنترل حجم برمی گردد. این هفت راهکار می تواند ریسک نقض ناخواسته را به حداقل برساند:

نسخه دقیق قانون را پیش از اولین معامله بخوانید. سقف چند درصد است؟ مبنا معامله است یا روز؟ بالانس ملاک است یا اکوئیتی؟

سود را در چند معامله و چند روز توزیع کنید. هدف گذاری سودهای کوچک تر اما مکرر، ریسک تمرکز سود را حذف می کند.

حجم معاملات را ناگهانی افزایش ندهید. یک پوزیشن پرحجم برای جبران عقب ماندگی، دقیقا الگویی است که این قانون برای حذف آن طراحی شده است.

فاصله ۵ دقیقه بین معاملات یک نماد را رعایت کنید تا معاملات شما همزمان محسوب نشوند.

پیش از درخواست پاس یا برداشت، نسبت را خودتان محاسبه کنید تا در مرحله بررسی غافلگیر نشوید.

به حداقل روزهای معاملاتی توجه کنید. رسیدن خیلی سریع به تارگت با معاملات معدود، معمولا با محدودیت های ثبات در تضاد قرار می گیرد.

در صورت ابهام، از پشتیبانی به صورت کتبی سوال کنید و پاسخ را نگه دارید؛ این مستندات در اختلافات احتمالی زمان برداشت به کار می آید.

آشنایی با این ملاحظات بخشی از مسیر بزرگ تری است که در مقاله چگونه پراپ را پاس کنیم به صورت کامل بررسی شده است.

کدام سبک های معاملاتی بیشتر در خطرند؟

برخی سبک ها به دلیل ماهیت خود، سود را متمرکز می سازند و بیشتر در معرض نقض این قانون قرار دارند:

معامله در زمان خبر: یک حرکت شدید قیمتی هنگام انتشار داده های مهم اقتصادی می تواند در چند دقیقه سودی بسازد که سهم بزرگی از تارگت را پوشش می دهد. اگر به نیوز تریدینگ علاقه دارید، در حساب پراپ باید حجم را محدودتر از حساب شخصی انتخاب کنید.

پوزیشن تریدینگ: نگه داشتن معامله برای چند روز یا چند هفته باعث می شود کل سود در روز بسته شدن شناسایی شود و در نسخه های روزمحور قانون، سهم آن روز از کل سود بالا برود.

اسکالپ سنگین روی یک نماد: ورود و خروج های پیاپی با فاصله کم روی یک نماد می تواند مشمول شرط معاملات همزمان شود.

در مقابل، سبک هایی که سود را در معاملات متعدد با ریسک کنترل شده توزیع می کنند، معمولا بدون تغییر خاصی با این قانون سازگارند.

کدام پراپ فرم ها قانون ۸۰ درصد دارند؟

اجرای این قانون در صنعت پراپ یکدست نیست. در بازار ایران، نسخه معامله محور قانون ۸۰ درصد در بسیاری از پراپ فرم ها اجرا می شود و جزئیات آن (مانند شرط ۵ دقیقه یا زمان بررسی) از مجموعه ای به مجموعه دیگر تفاوت دارد. در میان پراپ فرم های خارجی وضعیت متنوع تر است؛ برخی مجموعه های شناخته شده هیچ قانون ثباتی ندارند و برخی دیگر نسخه های سخت گیرانه ای با سقف ۲۰ تا ۳۰ درصد اعمال می کنند که عمدتا در مرحله برداشت سود بررسی می شود.

به همین دلیل هنگام مقایسه، تنها به تارگت و قیمت چالش نگاه نکنید؛ صفحه قوانین برداشت هر مجموعه را بخوانید و نسخه دقیق قانون ثبات آن را با سبک معاملاتی خودتان بسنجید. اگر استراتژی شما به معاملات بزرگ و معدود وابسته است، انتخاب مجموعه ای با قانون ثبات ملایم یا بدون آن اهمیت بیشتری پیدا می کند. برای آشنایی با گزینه های در دسترس می توانید مقاله بهترین پراپ های خارجی برای ایرانیان و همچنین راهنمای انواع حساب های پراپ را مطالعه کنید.

جمع بندی

قانون ۸۰ درصد ذاتا قانونی علیه معامله گر نیست؛ ابزاری برای سنجش پایداری عملکرد است و پیام روشنی دارد: نحوه ساخته شدن سود به اندازه مقدار آن اهمیت دارد. اگر پیش از خرید چالش نسخه دقیق قانون را بخوانید، سود را در معاملات و روزهای بیشتری توزیع کنید و پیش از هر درخواست برداشت نسبت سود بزرگ ترین معامله را کنترل کنید، این قانون به مانعی در مسیر شما تبدیل نخواهد شد. در نهایت، ملاک قطعی همیشه صفحه قوانین رسمی همان پراپ فرمی است که با آن کار می کنید.

سوالات متداول