بورس فرانسه (بورس پاریس): معرفی یورونکست پاریس

بورس فرانسه امروز با نام یورونکست پاریس (Euronext Paris) فعالیت می کند و شاخص اصلی آن CAC 40 است. این بازار بخشی از گروه Euronext است و معاملات آن به یورو انجام می شود. در این مقاله ساختار، تاریخچه، ترکیب شاخص، ساعت معاملات، مالیات ها و ریسک های سرمایه گذاری در این بورس را بررسی می کنیم. اگر می خواهید تصویر کلی تری از بازارهای سهام خارج از کشور داشته باشید، صفحهٔ بورس جهانی را هم ببینید.

بورس فرانسه چیست و چرا «یورونکست پاریس» هم گفته می شود؟

بورس فرانسه همان بازار سهام پاریس است که قبلاً Bourse de Paris نام داشت. از سال ۲۰۰۰ بخشی از Euronext شد و امروز با نام Euronext Paris شناخته می شود. نام «بورس پاریس» هنوز در گفتار عمومی رایج است و به همان بازار اشاره دارد.

مشخصات کلیدی

منابع مختلف تعداد شرکت ها را متفاوت نوشته اند. برای مثال، یک منبع قدیمی تر عدد ۷۹۵ را آورده است. عدد صفحهٔ رسمی Euronext مرجع بهتری است و بهتر است تاریخ آن را هنگام استفاده بررسی کنید.

تفاوت بورس پاریس، یورونکست پاریس و CAC 40

یورونکست (Euronext): گروهی که چند بورس اروپایی را اداره می کند.

یورونکست پاریس: بازار سهام فرانسه در این گروه.

CAC 40: شاخصی که عملکرد ۴۰ شرکت بزرگ همین بازار را نشان می دهد. این شاخص خودِ بورس نیست.

تاریخچه بورس پاریس

بازار سهام پاریس در اوایل قرن هجدهم شکل گرفت و منابع تاریخ تأسیس رسمی آن را ۲۴ سپتامبر ۱۷۲۴ ذکر می کنند. برخی منابع فارسی ریشهٔ بورس فرانسه را به بورس لیون در سال ۱۵۴۰ می رسانند. این روایت با تاریخ رسمی پاریس یکی نیست و بهتر است به عنوان ادعا نقل شود.

مراحل مهم بعدی:

۱۹۸۶: سیستم معاملات الکترونیکی CATS راه اندازی شد. نسخهٔ پاریسی آن CAC (Cotation Assistée en Continu) نام گرفت.

۱۹۸۸: شاخص CAC 40 معرفی شد.

۲۰۰۰ (۲۲ سپتامبر): بورس های پاریس، آمستردام و بروکسل ادغام شدند و Euronext شکل گرفت.

۲۰۰۶ تا ۲۰۰۷: Euronext با بورس نیویورک ادغام شد و NYSE Euronext پدید آمد. منابع اعلام و نهایی شدن این ادغام را به ۲۰۰۶ و ۲۰۰۷ نسبت داده اند.

۲۰۱۴: Euronext دوباره مستقل شد.

۲۰۱۵: دفتر مرکزی از کاخ برونیار (Palais Brongniart) به لاند فانس منتقل شد.

ساختار بورس پاریس: بازارها و ناظر

در یورونکست پاریس سه بخش اصلی وجود دارد:

بازار اصلی (Euronext) برای شرکت های بزرگ و متوسط

Euronext Growth برای شرکت های در حال رشد

Euronext Access برای شرکت های کوچک تر

بعضی منابع قدیمی از «بازار آزاد» (Marché Libre) نام می برند که ساختار قدیمی تری را توصیف می کند. برای وضعیت فعلی به صفحهٔ رسمی Euronext مراجعه کنید.

بازار پاریس تحت نظارت نهاد ناظر بازارهای مالی فرانسه (AMF) فعالیت می کند. قوانین معاملاتی نیز در مجموعهٔ Rule Book یورونکست منتشر می شود.

شاخص CAC 40 چیست و از چه شرکت هایی تشکیل شده؟

CAC 40 شاخص ۴۰ شرکت بزرگ و نقدشونده در یورونکست پاریس است. وزن هر شرکت بر اساس ارزش سهام آزاد (Free Float) محاسبه می شود، یعنی بخشی از سهام که واقعاً قابل معامله است.

ترکیب و وزن شرکت ها

شرکت های شناخته شدهٔ این شاخص عبارت اند از LVMH، Hermès، L'Oréal، TotalEnergies، Schneider Electric، Airbus، Safran و Sanofi. وزن ها طی ماه ها تغییر قابل توجهی می کنند، برای نمونه:

در فوریهٔ ۲۰۲۶ وزن LVMH حدود ۸٫۸۶٪ گزارش شد و بالاتر از Schneider Electric و TotalEnergies قرار داشت.

در آوریل ۲۰۲۶ محاسبهٔ MarketScreener وزن LVMH را ۶٫۴۴٪ و رتبهٔ آن را سوم نشان داد.

بنابراین هر وزنی را همراه تاریخ نقل کنید و برای مقدار روز به صفحهٔ زندهٔ Euronext مراجعه کنید.

چرا وزن Hermès با ارزش بازارش هم خوان نیست؟

وزن شاخص به ارزش سهام آزاد وابسته است، نه ارزش کل شرکت. حدود ۶۶٫۷٪ سهام Hermès در اختیار خانوادهٔ بنیان گذار است و سهام آزاد آن حدود ۳۲٫۶٪ است. به همین دلیل Hermès با وجود ارزش بازار بالا، در وزن شاخص جایگاه پایین تری دارد.

سهم بخش لوکس

بر اساس محاسبهٔ MarketScreener در آوریل ۲۰۲۶، مجموع وزن Kering، Hermès، L'Oréal و LVMH حدود ۱۵٫۲٪ شاخص بود. منبع دیگری با تعریف گسترده تری از «لوکس»، که EssilorLuxottica را هم شامل می شود، عدد نزدیک ۳۵٪ از ارزش بازار را نوشته است. تفاوت این دو عدد از تفاوت تعریف و روش محاسبه می آید، نه لزوماً خطای یکی از آن ها.

سایر شاخص ها

برای نگاه گسترده تر به بازار فرانسه، شاخص های زیر هم وجود دارند:

SBF 120: شامل ۱۲۰ شرکت بزرگ

CAC Next 20: ۲۰ شرکت پس از CAC 40

CAC Mid 60 و CAC Small: شرکت های متوسط و کوچک

CAC 40 ESG: نسخهٔ مبتنی بر معیارهای محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی که در ۲۰۲۱ معرفی شد

اگر شاخص های سهام آمریکا را هم دنبال می کنید، مقایسهٔ تفاوت نزدک و داوجونز به شناخت تفاوت ساختار شاخص ها کمک می کند.

ساعت و نحوهٔ معاملات در بورس پاریس

بازار دوشنبه تا جمعه از ۹:۰۰ تا ۱۷:۳۰ به وقت اروپای مرکزی باز است. در زمستان که فرانسه به وقت CET است، تفاوت با تهران ۲ ساعت و ۳۰ دقیقه است و بازار تقریباً از ۱۱:۳۰ تا ۲۰:۰۰ به وقت تهران کار می کند. در ساعت تابستانی اروپا، که از آخر مارس تا آخر اکتبر برقرار است، این بازه یک ساعت زودتر می شود، یعنی حدود ۱۰:۳۰ تا ۱۹:۰۰ به وقت تهران.

منابع دربارهٔ وجود جلسهٔ پس از معاملات اختلاف دارند. یکی بازهٔ ۱۷:۳۵ تا ۱۷:۴۰ را ذکر کرده و دیگری از نبود پیش بازار و پس بازار نوشته است. برای تعطیلات و جزئیات جلسه ها به تقویم رسمی Euronext مراجعه کنید.

تسویه T+2 و گذار به T+1

تسویه فعلی T+2 است، یعنی انتقال سهم و پول دو روز کاری پس از معامله انجام می شود. طبق برنامهٔ اتحادیهٔ اروپا، تسویه از ۱۱ اکتبر ۲۰۲۷ به T+1 تغییر می کند. در این حالت تسویه یک روز کاری پس از معامله انجام می شود.

هزینه و مالیات سرمایه گذاری در سهام فرانسه

مالیات تراکنش مالی (FTT)

فرانسه از ۱ آوریل ۲۰۲۵ نرخ مالیات تراکنش مالی را از ۰٫۳٪ به ۰٫۴٪ رساند. این مالیات فقط بر خرید سهام شرکت های فرانسوی با ارزش بازار بالای یک میلیارد یورو اعمال می شود. فهرست سال ۲۰۲۶ بر اساس ارزش بازار در ۱ دسامبر ۲۰۲۵ تعیین شده و طبق منبعی که به BOFiP ارجاع می دهد، ۱۲۱ شرکت را شامل می شود. منبع دیگری عددی بالاتر ذکر کرده است. برای قطعیت، فهرست رسمی BOFiP را ببینید.

کارگزار مالیات را از خریدار دریافت می کند. مثال: خرید ۵٬۰۰۰ یورو سهام یک شرکت مشمول، ۲۰ یورو مالیات دارد (۵٬۰۰۰ × ۰٫۴٪). مالیات بر خالص خرید روزانه محاسبه می شود، نه بر فروش.

مالیات سود سهام برای غیرمقیم ها

سود نقدی سهام فرانسوی در منبع مالیات می شود. نرخ پایهٔ داخلی برای فرد غیرمقیم ۱۲٫۸٪ و برای شرکت ۲۵٪ است. معاهدهٔ مالیاتی بین فرانسه و کشور محل اقامت می تواند این نرخ را کاهش دهد. برای مناطقی که فرانسه آن ها را «غیرهمکار» (NCCT) اعلام کرده، نرخ ۷۵٪ پیش بینی شده است.

مثال فرضی: فرض کنید یک سهام دار فرد غیرمقیم ۱۰۰ یورو سود نقدی دریافت کند و معاهدهٔ مالیاتی تخفیفی نداشته باشد. در این حالت ۱۲٫۸ یورو کسر می شود و ۸۷٫۲ یورو باقی می ماند. مالیات کشور محل اقامت هم ممکن است جداگانه اعمال شود.

بازپس گیری مالیات اضافه پرداخت شده نیازمند مدارک اقامت مالیاتی است. مهلت آن طبق راهنمای سهام داران TotalEnergies تا ۳۱ دسامبر دومین سال پس از پرداخت سود است. این راهنما مربوط به ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ است و قبل از اقدام باید با مقررات روز بررسی شود.

PEA و CTO

PEA حساب پس انداز سهام فرانسه با مزیت مالیاتی است. این حساب فقط برای افراد مقیم مالیاتی فرانسه است و سقف واریز آن ۱۵۰٬۰۰۰ یورو است. سرمایه گذار غیرمقیم از CTO یا حساب کارگزاری عادی استفاده می کند، نه PEA.

چه عواملی بورس فرانسه را حرکت می دهند؟

وابستگی به لوکس و تقاضای جهانی

بسیاری از شرکت های CAC 40 بخش عمدهٔ درآمد خود را خارج از فرانسه به دست می آورند. به همین دلیل شاخص به تقاضای چین و آمریکا برای کالای لوکس حساس است. در سه ماههٔ اول ۲۰۲۶ سهام LVMH حدود ۲۸٪ افت کرد، طبق گزارش Bloomberg که منبع دیگری نقل کرده است.

انرژی و نرخ بهره

نفت، تنش های نظامی در خاورمیانه و انتظار سیاست بانک مرکزی اروپا (ECB) بر نوسان بازار مؤثر بوده اند. در بازار فرانسه سهم انرژی، شامل TotalEnergies، حدود ۷ تا ۸ درصد شاخص برآورد شده است. برای فهم سازوکار این اثر، نسبت نرخ بهره و تورم و تاثیر بانک های مرکزی در فارکس را بخوانید. بررسی این متغیرها بخشی از تحلیل فاندامنتال است.

ریسک سیاسی

وقایع سیاسی می تواند بازار را در کوتاه مدت متأثر کند. پس از پیروزی راست افراطی در انتخابات اروپا در ژوئن ۲۰۲۴ و انحلال پارلمان فرانسه، CAC 40 در همان روز ظهر حدود ۱٫۵۵٪ افت کرد. این نمونه نشان می دهد خبر سیاسی می تواند در یک روز اثر محسوس بگذارد. این مثال تکرار شدن چنین واکنشی را ثابت نمی کند.

روش های سرمایه گذاری در بورس فرانسه

خرید مستقیم سهام از طریق کارگزار

در این روش مالک سهم می شوید و سود نقدی دریافت می کنید، اما مالیات تراکنش و مالیات منبع هم مطرح است. سرمایه گذار بلندمدت و معامله گر کوتاه مدت اهداف متفاوتی دارند. برای توضیح این تفاوت، تفاوت بین تریدر و سرمایه گذار در بازار فارکس را ببینید. هنگام انتخاب کارگزار، معیارهایی مثل مجوز، نظارت و شرایط حساب را بررسی کنید. راهنمای چگونه یک بروکر معتبر و مناسب انتخاب کنیم می تواند کمک کند.

ETF و CFD

برخی بروکرها CFD روی شاخص FR40 ارائه می کنند. CFD قرارداد تفاوت قیمت است و مالکیت سهم ایجاد نمی کند. استفاده از اهرم می تواند زیان را هم به همان نسبت بزرگ کند. ETF های مبتنی بر شاخص فرانسه مسیر دیگری هستند، اما بسته به کارگزار و مقررات محل اقامت ممکن است در دسترس نباشند.

قیمت های معاملاتی به یورو هستند. تغییر نرخ یورو می تواند بازده شما را به پول محل اقامت تغییر دهد. برای آشنایی با رفتار این ارز، جفت ارز یورو به دلار را مطالعه کنید.

شرایط کاربران ایرانی

پذیرش مشتری ایرانی، روش واریز و برداشت و محدودیت های حقوقی در کارگزاری های مختلف یکسان نیست. پیش از واریز هر مبلغی، شرایط همان کارگزار و مقررات جاری را بررسی کنید و در موارد مهم از مشاور حقوقی کمک بگیرید. برای شروع مقایسه می توانید بهترین بروکر برای ایرانی ها را ببینید.

مزایا، ریسک ها و آینده بورس پاریس

مزیت اصلی دسترسی به شرکت های جهانی و متنوع مثل لوکس، انرژی، هوافضا و بانکداری است. این تنوع اما رشد یا سود قطعی را تضمین نمی کند.

ریسک ها شامل نوسان بازار، تمرکز در بعضی صنایع، ریسک سیاسی، تغییر نرخ یورو و هزینه های مالیاتی است. اگر با اهرم معامله می کنید، مدیریت ریسک را پیش از ورود جدی بگیرید.

از نظر ساختاری، Euronext در طرح «Innovate for Growth 2027» به دنبال رشد درآمد از طریق نوآوری است و گذار به T+1 در اکتبر ۲۰۲۷ یکی از تغییرات عملیاتی مهم پیش رو است.

این مقاله آموزش عمومی است و توصیهٔ سرمایه گذاری شخصی محسوب نمی شود.

سوالات متداول

منابع

Euronext Paris، صفحهٔ رسمی

Euronext، برنامهٔ T+1

Euronext Paris، نسخهٔ آینهٔ ویکی پدیا

Rankia، Bolsa de Paris

IFCM، شاخص CAC 40

MarketScreener، سهم لوکس در CAC 40

Invesse، فهرست CAC 40

Tradingsat، وزن های CAC 40

Capital.com، بزرگ ترین شرکت های فرانسه

Shares، پرسش های بازار پاریس

SSE Initiative، Euronext Paris

TotalEnergies، راهنمای سهام داران ۲۰۲۲

Kohen Avocats، مالیات سود سهام

Toutsurmesfinances، مالیات تراکنش مالی

Credit Agricole، PEA و CTO