اگر تازه وارد فارکس شده اید، اولین تصمیمی که باید بگیرید این است که روی چه نمادی معامله کنید. تقریبا همه به شما می گویند «از جفت ارزهای اصلی شروع کن»، اما وقتی چند منبع را باز می کنید با فهرست های متفاوت روبه رو می شوید: یکی می گوید چهار تا، دیگری هفت تا و سومی هشت تا.
این مقاله سه کار انجام می دهد. اول فهرست جفت ارزهای اصلی را با سهم واقعی و به روز هر کدام از حجم بازار ارائه می کند. دوم توضیح می دهد چرا این فهرست ها با هم فرق دارند و کدام تعریف در عمل کاربرد دارد. سوم به شما معیار می دهد تا برای سبک معاملاتی و ساعت کاری خودتان انتخاب کنید.
تمام آمار این مقاله از گزارش سه سالانه بانک تسویه بین المللی (BIS Triennial Central Bank Survey) مربوط به آوریل ۲۰۲۵ گرفته شده که در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شد. این تازه ترین داده رسمی موجود درباره ساختار بازار ارز است.
جفت ارز چیست و چطور خوانده می شود؟
هیچ ارزی در فارکس به تنهایی معامله نمی شود. ارزش هر ارز فقط در برابر یک ارز دیگر معنا پیدا می کند، به همین دلیل نماد معاملاتی در این بازار همیشه از دو ارز تشکیل شده است. به این ترکیب جفت ارز گفته می شود.
ارز پایه و ارز مظنه با یک مثال عددی
در نماد EUR/USD، یورو در سمت چپ قرار دارد و ارز پایه نام دارد. دلار آمریکا در سمت راست است و ارز مظنه (Quote Currency) نامیده می شود.
قیمت این جفت ارز نشان می دهد برای خرید یک واحد از ارز پایه، چند واحد ارز مظنه لازم است. اگر EUR/USD روی ۱.۱۶۲۴ باشد، یعنی خرید یک یورو حدود ۱.۱۶۲۴ دلار هزینه دارد.
ترتیب این دو ارز قراردادی و ثابت است. نماد GBP/USD همیشه به همین شکل نوشته می شود و شما USD/GBP را در پلتفرم معاملاتی نمی بینید. همین ترتیب تعیین می کند که سود و زیان شما بر حسب کدام ارز محاسبه شود.
چرا خرید یک جفت ارز یعنی فروش همزمان ارز دیگر
این نکته ای است که معامله گران تازه کار معمولا از آن عبور می کنند: هر معامله در فارکس دو طرف دارد.
وقتی روی EUR/USD پوزیشن خرید باز می کنید، همزمان یورو می خرید و دلار می فروشید. یعنی شرط می بندید که یورو نسبت به دلار تقویت شود. در معامله فروش، دقیقا برعکس این اتفاق می افتد.
نتیجه عملی این موضوع مهم است. شما هیچ وقت روی «قدرت یک اقتصاد» معامله نمی کنید، بلکه روی اختلاف نسبی دو اقتصاد پوزیشن می گیرید. ممکن است داده های اقتصادی منطقه یورو ضعیف باشد اما EUR/USD رشد کند، چون داده های آمریکا ضعیف تر بوده اند.
جفت ارز ماژور دقیقا یعنی چه؟ سه شرطی که یک جفت را «اصلی» می کند
جفت ارز اصلی یا ماژور (Major Currency Pair) به گروه محدودی از جفت ارزها گفته می شود که دلار آمریکا در یک طرف آن ها قرار دارد و بیشترین حجم معاملات و نقدشوندگی بازار در آن ها متمرکز است.
اما «ماژور بودن» یک استاندارد رسمی و ثبت شده نیست. هیچ نهاد ناظری فهرست رسمی ماژورها را منتشر نمی کند. این یک عرف بازار است که از ترکیب سه عامل زیر شکل گرفته.
شرط اول: حضور دلار آمریکا در یک طرف
دلار آمریکا نقش ارز واسط (Vehicle Currency) را در بازار جهانی ایفا می کند. طبق گزارش BIS، در آوریل ۲۰۲۵ دلار در یک سمت ۸۹.۲ درصد از کل معاملات ارزی جهان قرار داشت. این رقم در سال ۲۰۲۲ برابر ۸۸.۴ درصد بود، یعنی سلطه دلار نه تنها کم نشده، بلکه اندکی تقویت شده است.
دلیل این تسلط ساده است. برای تبدیل بسیاری از ارزها به یکدیگر، بازار به جای معامله مستقیم، ابتدا هر دو را به دلار تبدیل می کند چون بازار دلاری عمیق تر و ارزان تر است.
شرط دوم: نقدشوندگی و حجم بالا
نقدشوندگی یعنی توانایی ورود و خروج از یک پوزیشن بدون آنکه سفارش شما قیمت را جابه جا کند. هرچه تعداد خریداران و فروشندگان فعال بیشتر باشد، فاصله قیمت خرید و فروش کمتر می شود و احتمال اسلیپیج کاهش پیدا می کند.
جفت ارزهای اصلی بیشترین گردش مالی روزانه را دارند و به همین دلیل معمولا کمترین هزینه معاملاتی را هم دارند.
شرط سوم: اقتصاد بزرگ با ارز کاملا شناور
ارزهای موجود در جفت های اصلی به اقتصادهایی تعلق دارند که جریان سرمایه در آن ها آزاد است و نرخ ارز کاملا شناور دارند. بانک مرکزی این کشورها معمولا نرخ را در محدوده مشخصی تثبیت نمی کند.
این شرط سوم توضیح می دهد که چرا برخی ارزهای پرحجم، با وجود حجم بالا، در فهرست ماژورها نیستند. در ادامه به این موضوع بازمی گردیم.
لیست کامل جفت ارزهای اصلی فارکس + سهم واقعی هر کدام

فهرست رایج و مورد استفاده در اکثر بروکرها شامل هفت جفت ارز است. جدول زیر این هفت جفت را همراه با لقب بازاری و سهم واقعی آن ها از حجم جهانی نشان می دهد.
جدول هفت جفت ارز اصلی
| نماد | معادل فارسی | لقب بازاری | سهم ۲۰۲۲ | سهم ۲۰۲۵ |
|---|---|---|---|---|
| EUR/USD | یورو / دلار آمریکا | فیبر | ۲۲.۷٪ | ۲۱.۲٪ |
| USD/JPY | دلار آمریکا / ین ژاپن | گوفر | ۱۳.۵٪ | ۱۴.۳٪ |
| GBP/USD | پوند انگلیس / دلار آمریکا | کیبل | ۹.۵٪ | ۷.۶٪ |
| USD/CAD | دلار آمریکا / دلار کانادا | لونی | ۵.۵٪ | ۵.۳٪ |
| AUD/USD | دلار استرالیا / دلار آمریکا | اوسی | ۵.۱٪ | ۴.۹٪ |
| USD/CHF | دلار آمریکا / فرانک سوئیس | سوئیسی | ۳.۹٪ | ۴.۹٪ |
| NZD/USD | دلار نیوزلند / دلار آمریکا | کیوی | حدود ۱٪ | حدود ۱٪ |
ارقام بر اساس گزارش سه سالانه BIS برای آوریل ۲۰۲۵ است. سهم NZD/USD در جدول تفصیلی گزارش زیر یک درصد گرد شده و به همین دلیل به صورت تقریبی آمده است.
لقب «کیبل» برای GBP/USD ریشه تاریخی دارد و به کابل تلگراف زیردریایی اشاره می کند که در قرن نوزدهم نرخ ارز را میان لندن و نیویورک منتقل می کرد. این اصطلاحات هنوز در تحلیل های بازار به کار می روند و آشنایی با آن ها بخشی از اصطلاحات بازار فارکس است.
سهم ماژورها از کل بازار: از ۸۵ درصد به ۶۶ درصد
رقم «۸۰ تا ۸۵ درصد» که به عنوان سهم جفت ارزهای اصلی از بازار نقل می شود، مربوط به دوره های قبلی است.
بر اساس تحلیل داده های BIS در سال ۲۰۲۵، سهم مجموع هفت جفت ارز اصلی از گردش مالی جهانی به حدود ۶۶.۳ درصد رسیده، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۲ نزدیک به ۸۵ درصد بود.
این کاهش به معنای کوچک شدن بازار ماژورها نیست. حجم کل بازار در همین دوره ۲۸ درصد رشد کرده و از ۷.۵ تریلیون دلار در روز به ۹.۶ تریلیون دلار رسیده است. آنچه تغییر کرده، پراکنده تر شدن معاملات و رشد سریع تر ارزهای آسیایی و بازارهای نوظهور است.
برای معامله گر خرد، پیام این عدد ساده است: ماژورها همچنان مرکز نقدینگی بازارند، اما تصویری که چند سال پیش از تمرکز مطلق آن ها وجود داشت دیگر دقیق نیست. اگر می خواهید جزئیات بیشتری درباره رتبه بندی نمادها ببینید، مقاله پر حجم ترین جفت ارزهای فارکس این موضوع را با تمرکز بیشتری بررسی می کند.
۹.۶ تریلیون دلار یعنی چه؟ ترکیب ابزارهای بازار
| عدد ۹.۶ تریلیون دلار در روز اغلب به شکلی گمراه کننده استفاده می شود، چون بخش عمده آن معامله جهت دار نیست. طبق تفکیک BIS برای آوریل ۲۰۲۵: ابزار | سهم از کل گردش |
|---|---|
| سواپ ارزی (FX Swap) | ۴۲٪ |
| اسپات (Spot) | ۳۱٪ |
| فوروارد ساده (Outright Forward) | ۱۹٪ |
| آپشن و سایر ابزارها | ۷٪ |
آنچه معامله گر خرد در پلتفرم خود انجام می دهد، در دسته اسپات قرار می گیرد؛ یعنی حدود یک سوم بازار. بخش بزرگ تر بازار به مدیریت نقدینگی و پوشش ریسک ارزی بانک ها و شرکت ها اختصاص دارد.
نکته دیگر اینکه سهم مشتریان غیرمالی از کل گردش تنها ۵ درصد است. بازار ارز در عمل بازاری بین نهادهای مالی است و بزرگ ترین بازار مالی جهان هم به همین دلیل شناخته می شود.
چرا بعضی منابع می گویند چهار تا و بعضی می گویند هفت تا؟
اختلاف فهرست ها ناشی از دو تعریف متفاوت است که هر دو معتبرند، اما کاربرد یکسانی ندارند.
چهار ماژور سنتی و ریشه تاریخی آن ها
تعریف کلاسیک و قدیمی تر فقط چهار جفت ارز را ماژور می داند:
EUR/USD، USD/JPY، GBP/USD و USD/CHF.
منابع نهادی و بروکرهای قدیمی تر مانند IG و Dukascopy هنوز همین تعریف را به کار می برند. منطق پشت آن این است که این چهار جفت از پنج ارزی تشکیل شده اند که از دهه ها پیش هسته بازار ارز جهانی بوده اند: دلار، یورو، ین، پوند و فرانک.
سه جفت کالایی و اینکه چرا بعدا به فهرست اضافه شدند
سه جفت AUD/USD، USD/CAD و NZD/USD در تعریف سنتی جای نداشتند و با عنوان جفت های کالایی (Commodity Pairs) شناخته می شوند.
دلیل این نام گذاری، وابستگی این ارزها به صادرات کالاست. دلار کانادا با قیمت نفت رابطه نزدیکی دارد، دلار استرالیا به تقاضای چین برای سنگ آهن و مواد معدنی حساس است و دلار نیوزلند بیشتر به محصولات کشاورزی و لبنی وابسته است.
با گسترش بازار خرد و افزایش حجم این سه جفت، اکثر بروکرها آن ها را در کنار چهار ماژور سنتی، در دسته «اصلی» قرار دادند. به همین دلیل فهرست هفت تایی امروز رایج تر است.
چرا AUD/USD ششمین جفت ارز پر معامله جهان است اما «ماژور سنتی» نیست
اینجاست که تناقض تعریف سنتی روشن می شود.
طبق گزارش بانک مرکزی استرالیا از نتایج همین بررسی سه سالانه، AUD/USD در سال ۲۰۲۵ ششمین جفت ارز پر معامله جهان با سهمی حدود ۵ درصد بوده است. در مقابل، USD/CHF که همیشه ماژور سنتی محسوب می شود، در سال ۲۰۲۲ رتبه هفتم را داشت.
نتیجه عملی برای شما این است: ماژور بودن یک آستانه عددی مشخص ندارد. ترکیبی از حجم، سابقه تاریخی و عرف بروکرهاست. برای تصمیم معاملاتی، به جای اینکه دنبال برچسب باشید، به سه معیار قابل اندازه گیری نگاه کنید: حجم، اسپرد و دامنه نوسان.
آیا فهرست ماژورها در حال تغییر است؟
ساختار بازار ارز در سه سال گذشته تغییرات قابل توجهی داشته که در فهرست های رایج هنوز منعکس نشده است.
یوان چین از پوند جلو زد
مهم ترین تغییر ساختاری گزارش ۲۰۲۵ این است که USD/CNY از USD/GBP عبور کرده و پس از EUR/USD و USD/JPY، به سومین جفت ارز پر معامله جهان تبدیل شده است. این نتیجه در تحلیل BIS در نشریه فصلی دسامبر ۲۰۲۵ به صراحت بیان شده.
سهم USD/CNY از ۶.۶ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۸.۱ درصد در سال ۲۰۲۵ رسیده و گردش این جفت ۵۹ درصد رشد کرده است. در همین دوره، سهم پوند از کل معاملات ارزی از ۱۲.۹ درصد به ۱۰.۲ درصد کاهش یافته.
جهش فرانک سوئیس به رتبه ششم ارزهای جهان
تغییر دوم مربوط به فرانک سوئیس است. گردش USD/CHF حدود ۶۰ درصد رشد کرده و سهم این جفت از ۳.۹ به ۴.۹ درصد رسیده، یعنی عملا هم رتبه AUD/USD شده است. فرانک هم از رتبه هشتم ارزهای پر معامله جهان به رتبه ششم صعود کرده است.
باید توجه داشت که آوریل ۲۰۲۵ دوره ای با نوسان بالای ارزی بود و بخشی از این جهش می تواند ناشی از شرایط خاص آن دوره باشد. تایید اینکه این روند پایدار است یا نه، به داده های آینده نیاز دارد.
چرا NZD با یک درصد سهم ماژور است اما دلار سنگاپور نیست؟
این سوال منطقی است و پاسخ آن به شرط سوم برمی گردد.
سهم NZD/USD حدود یک درصد است، در حالی که دلار سنگاپور حدود ۲.۴ درصد و دلار هنگ کنگ ۳.۶ درصد از کل معاملات جهانی را در اختیار دارند. با این حال دو مورد اخیر معمولا جفت ارز اگزوتیک یا فرعی طبقه بندی می شوند.
دلیل این است که طبقه بندی سنتی بر مبنای حجم شکل نگرفته، بلکه بر پایه آزادی جریان سرمایه، شناوری کامل نرخ ارز و سابقه حضور در بازار خرد بنا شده است. دلار هنگ کنگ به دلار آمریکا میخکوب شده و یوان چین هم در محدوده مدیریت شده حرکت می کند. این ویژگی ها رفتار قیمتی متفاوتی ایجاد می کند که با انتظار معامله گران از یک جفت ارز شناور همخوانی ندارد.
پروفایل هفت جفت ارز اصلی: شخصیت و محرک های هر کدام
هر جفت ارز رفتار قیمتی خاص خود را دارد. شناخت این تفاوت ها به شما کمک می کند به جای اجرای یک استراتژی روی همه نمادها، انتخاب هدفمندتری داشته باشید.
EUR/USD (فیبر)
پر معامله ترین جفت ارز جهان با ۲۱.۲ درصد سهم. برای درک ابعاد آن، طبق گزارش کمیته FXJSC بانک انگلستان، تنها در بازار لندن گردش روزانه این جفت در آوریل ۲۰۲۵ به حدود ۱۰۱۰ میلیارد دلار رسید که یک چهارم کل معاملات لندن بود.
محرک اصلی آن اختلاف سیاست پولی فدرال رزرو و بانک مرکزی اروپاست. داده های تورم و اشتغال آمریکا معمولا بیشترین اثر لحظه ای را روی آن دارند.
از نظر رفتاری، حرکت این جفت نسبت به بقیه ماژورها معمولا روان تر است و ساختارهای تکنیکال در آن تمیزتر شکل می گیرند. توضیح تفصیلی تر درباره جفت ارز یورو به دلار در صفحه اختصاصی آن آمده است.
USD/JPY (گوفر)
دومین جفت پر معامله با ۱۴.۳ درصد و تنها ماژوری که در دوره ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ سهمش افزایش یافته است.
محرک اصلی آن اختلاف نرخ بهره آمریکا و ژاپن است. سال ها سیاست نرخ بهره بسیار پایین بانک ژاپن، این جفت را به ابزار اصلی کری ترید (Carry Trade) تبدیل کرده بود؛ روشی که در آن سرمایه از ارز کم بهره به ارز پربهره منتقل می شود. درک رابطه نرخ بهره و تورم برای تحلیل این جفت ضروری است.
یک ریسک خاص این نماد، احتمال مداخله ارزی وزارت دارایی ژاپن در دوره های تضعیف سریع ین است. این مداخلات می توانند حرکت های شدید و ناگهانی ایجاد کنند که حد ضرر را با اسلیپیج فعال می کنند.
GBP/USD (کیبل)
با ۷.۶ درصد سهم، بیشترین افت را در میان ماژورها داشته است.
این جفت به طور معمول دامنه نوسان روزانه بزرگ تری از EUR/USD دارد. حساسیت آن به داده های تورم بریتانیا و تصمیمات بانک انگلستان بالاست و در زمان انتشار اخبار، حرکت های تند تری نشان می دهد.
توصیه رایج به تازه کارها برای شروع با این جفت، با دامنه نوسان آن سازگار نیست. برای حسابی که با قانون ریسک یک تا دو درصد مدیریت می شود، حد ضرر منطقی روی این نماد باید بازتر از EUR/USD باشد و همین حجم پوزیشن را کاهش می دهد.
USD/CHF (سوئیسی)
با ۴.۹ درصد سهم. سوئیس اقتصاد بزرگی نیست، اما فرانک به دلیل ثبات سیستم بانکی و سیاست پولی محافظه کارانه بانک ملی سوئیس، جایگاه ارز پناهگاه امن (Safe Haven) پیدا کرده است.
نکته مهم اینکه رفتار پناهگاه امن فرانک و ین در سال های اخیر به شکل محسوسی از هم واگرا شده و نمی توان انتظار داشت این دو در هر بحران واکنش یکسانی نشان دهند.
این جفت همبستگی منفی قوی با EUR/USD دارد؛ موضوعی که در بخش نوسان به آن بازمی گردیم.
AUD/USD (اوسی)
با ۴.۹ درصد سهم، ششمین جفت پر معامله جهان. طبق گزارش بانک مرکزی استرالیا، دلار استرالیا در سال ۲۰۲۵ هفتمین ارز پر معامله جهان بود و یک رتبه نسبت به دوره قبل نزول کرد.
محرک اصلی آن داده های اقتصادی چین و قیمت کالاهای معدنی است. انتشار داده های تولید یا رشد چین اغلب اثر بیشتری روی این جفت دارد تا داده های داخلی استرالیا.
فعال ترین بازه معاملاتی آن سشن سیدنی و توکیو است که برای معامله گران ایرانی به ساعات بامداد و صبح می افتد.
USD/CAD (لونی)
با ۵.۳ درصد سهم. دلار کانادا رابطه نزدیکی با قیمت نفت خام دارد، چون نفت سهم مهمی از صادرات کاناداست.
این رابطه معکوس عمل می کند: افزایش قیمت نفت معمولا دلار کانادا را تقویت می کند و در نتیجه USD/CAD کاهش می یابد. البته این همبستگی مطلق نیست و در دوره هایی که سیاست پولی فدرال رزرو حاکم می شود، ممکن است ضعیف شود.
NZD/USD (کیوی)
کوچک ترین عضو گروه با حدود یک درصد سهم. کمترین نقدشوندگی در میان ماژورها را دارد و اسپرد آن معمولا از بقیه بازتر است.
دلار نیوزلند همبستگی بالایی با دلار استرالیا دارد. باز کردن پوزیشن هم جهت روی AUD/USD و NZD/USD در عمل به معنای دو برابر کردن ریسک یک ایده معاملاتی است، نه تنوع بخشی.
هزینه واقعی معامله روی جفت ارزهای اصلی

«اسپرد کم» بدون عدد جمله بی معنایی است. در این بخش هزینه واقعی را با عدد بررسی می کنیم.
اسپرد فاصله قیمت خرید و فروش است و در عمل هزینه ورود شما به معامله محسوب می شود. این هزینه را در همان لحظه ورود پرداخت می کنید، پیش از آنکه بازار حرکتی کرده باشد.
بازه اسپرد واقعی به تفکیک نوع حساب
| اسپرد بسته به نوع حساب تفاوت زیادی دارد. جدول زیر بازه های تقریبی را بر اساس داده های منتشرشده بروکرها و تست های مستقل سال ۲۰۲۶ نشان می دهد. دسته نماد | حساب Raw یا ECN | حساب استاندارد |
|---|---|---|
| EUR/USD | حدود ۰.۱ تا ۰.۳ پیپ | حدود ۰.۸ تا ۱.۶ پیپ |
| سایر ماژورهای دلاری | حدود ۰.۵ تا ۱.۵ پیپ | حدود ۱ تا ۲.۵ پیپ |
| کراس ها و مینورها | حدود ۱ تا ۳ پیپ | حدود ۲ تا ۵ پیپ |
| اگزوتیک هایی مانند USD/TRY | بالای ۱۰ پیپ | گاهی بالای ۲۰ پیپ |
این اعداد را به عنوان کف در نظر بگیرید نه میانگین. اسپرد پایین معمولا فقط در ساعات همپوشانی لندن و نیویورک در دسترس است. در ساعات کم نقدینگی، لحظه انتشار اخبار مهم و بازگشایی بازار در ابتدای هفته، اسپرد به شکل قابل توجهی باز می شود.
نکته مهم دیگر اینکه حساب های Raw معمولا کمیسیون جداگانه دارند. مقایسه صرف عدد اسپرد بدون احتساب کمیسیون گمراه کننده است. اگر با تفاوت حساب ECN، استاندارد و Pro ECN آشنا نیستید، بررسی آن پیش از افتتاح حساب ارزش دارد.
مثال محاسباتی: یک لات استاندارد EUR/USD چقدر هزینه دارد؟
این یک مثال فرضی برای نشان دادن روش محاسبه است و اعداد آن به بروکر و شرایط بازار بستگی دارد.
فرض کنید یک لات استاندارد معادل ۱۰۰ هزار واحد ارز پایه معامله می کنید. در EUR/USD هر پیپ روی این حجم حدود ۱۰ دلار ارزش دارد.
حساب استاندارد با اسپرد ۱.۲ پیپ: هزینه رفت و برگشت = ۱.۲ × ۱۰ = ۱۲ دلار
حساب Raw با اسپرد ۰.۱ پیپ و کمیسیون ۷ دلار در هر لات: هزینه رفت و برگشت = (۰.۱ × ۱۰) + ۷ = ۸ دلار
اختلاف در یک معامله ۴ دلار است و ناچیز به نظر می رسد. اما برای معامله گری که ماهانه ۵۰ معامله یک لاتی انجام می دهد، این اختلاف به ۲۰۰ دلار در ماه می رسد.
نتیجه عملی: هرچه تعداد معاملات شما بیشتر باشد، نوع حساب اهمیت بیشتری پیدا می کند. برای کسی که ماهی چند معامله بلندمدت باز می کند، این تفاوت اثر چندانی ندارد و سواپ یا بهره شبانه اهمیت بیشتری پیدا می کند.
چرا پیپ در جفت های ین فرق می کند
در اکثر جفت ارزها یک پیپ برابر ۰.۰۰۰۱ است. در جفت هایی که ین ارز مظنه است، یک پیپ برابر ۰.۰۱ است.
دلیل آن ارزش نسبتا پایین ین در برابر دلار است؛ قیمت USD/JPY با دو رقم اعشار نمایش داده می شود نه چهار رقم.
نکته دومی که اغلب نادیده گرفته می شود: ارزش پیپ همیشه بر حسب ارز مظنه محاسبه می شود. در USD/JPY ارزش پیپ به ین است، در USD/CAD به دلار کانادا و در USD/CHF به فرانک. برای تبدیل به دلار باید نرخ روز را اعمال کنید. اگر این تبدیل را انجام ندهید، محاسبه حجم پوزیشن شما خطا خواهد داشت. جزئیات محاسبه در مقاله هر لات چند دلار است توضیح داده شده است.
نقدشوندگی بالا یعنی نوسان پایین؟
پاسخ کوتاه: نه. این دو مفهوم متفاوت اند و خلط کردنشان یکی از دلایل رایج انتخاب اشتباه نماد است.
نقدشوندگی به عمق بازار مربوط است؛ اینکه چقدر راحت می توانید وارد و خارج شوید. نوسان به دامنه حرکت قیمت مربوط است؛ اینکه قیمت در یک روز چقدر جابه جا می شود.
یک جفت ارز می تواند همزمان بسیار نقدشونده و بسیار پرنوسان باشد. GBP/USD نمونه روشن آن است.
مقایسه شخصیت نوسانی ماژورها
به جای ادعای کلی، بهتر است دامنه نوسان روزانه هر نماد را با اندیکاتور ATR روی تایم فریم روزانه در پلتفرم خودتان بررسی کنید، چون این مقدار در دوره های مختلف تغییر می کند.
به عنوان چارچوب کلی و نه عدد ثابت:
EUR/USD معمولا آرام ترین حرکت را دارد و ساختارهای تکنیکال در آن تمیزتر هستند. GBP/USD به طور معمول دامنه بزرگ تری دارد و حرکت های تندتری نشان می دهد. USD/JPY در دوره های آرام رفتار روندی خوبی دارد اما در زمان تغییر انتظارات نرخ بهره یا احتمال مداخله، حرکت های شدید ایجاد می کند. جفت های کالایی به داده های خارج از کشور خودشان حساس اند و ممکن است در ساعتی که شما فعال نیستید حرکت اصلی روز را انجام دهند.
اگر به دنبال نمادهایی با دامنه حرکتی بیشتر هستید، مقاله پر نوسان ترین جفت ارزهای فارکس این موضوع را به تفصیل بررسی کرده است.
هر جفت ارز در کدام سشن زنده است؟
| نقدینگی بازار ارز در طول شبانه روز یکنواخت نیست. طبق داده های BIS، بریتانیا حدود ۳۸ درصد و آمریکا حدود ۱۹ درصد از کل معاملات جهان را در اختیار دارند و سنگاپور با ۱۱.۸ درصد در رتبه سوم قرار گرفته است. جدول زیر بازه فعالیت هر گروه از نمادها را به وقت ایران نشان می دهد. این ساعت ها تقریبی هستند و با تغییر ساعت تابستانی در اروپا و آمریکا یک ساعت جابه جا می شوند. سشن | ساعت تقریبی به وقت ایران | نمادهای فعال |
|---|---|---|
| سیدنی و توکیو | حدود ۰۳:۳۰ تا ۱۲:۳۰ | AUD/USD، NZD/USD، USD/JPY |
| لندن | حدود ۱۱:۳۰ تا ۲۰:۳۰ | EUR/USD، GBP/USD، USD/CHF |
| همپوشانی لندن و نیویورک | حدود ۱۶:۳۰ تا ۲۰:۳۰ | تمام ماژورها، بیشترین نقدینگی |
| نیویورک | حدود ۱۶:۳۰ تا ۰۱:۳۰ | EUR/USD، USD/CAD، USD/JPY |
بازه همپوشانی لندن و نیویورک بیشترین نقدینگی و کمترین اسپرد را دارد. برای معامله گر ایرانی این بازه در بعدازظهر و اوایل شب قرار می گیرد که معمولا با ساعت کاری قابل انطباق است. جدول کامل تر و به روز در مقاله سشن های فارکس و ساعت باز و بسته شدن بازار فارکس به وقت ایران موجود است.
همبستگی ماژورها و خطای رایج تنوع بخشی کاذب
چون دلار در یک طرف تمام جفت ارزهای اصلی حضور دارد، این نمادها مستقل از هم حرکت نمی کنند.
EUR/USD و GBP/USD همبستگی مثبت دارند، چون هر دو در برابر دلار سنجیده می شوند و یورو و پوند به عوامل مشترکی واکنش نشان می دهند. EUR/USD و USD/CHF همبستگی منفی قوی دارند، چون دلار در آن ها در دو موقعیت متفاوت قرار گرفته است.
اشتباه رایج این است که معامله گر همزمان روی EUR/USD خرید و روی USD/CHF فروش باز می کند و تصور می کند دو معامله مستقل دارد. در عمل یک ایده معاملاتی را با دو برابر حجم اجرا کرده است.
راهکار عملی این است که پیش از باز کردن پوزیشن دوم، بررسی کنید آیا هر دو معامله در واقع روی جهت دلار شرط می بندند یا نه. برای این کار می توانید حرکت شاخص دلار را به عنوان مرجع در نظر بگیرید. این موضوع بخشی از مدیریت ریسک در سطح پرتفوی است، نه فقط در سطح یک معامله.
تفاوت ماژور با مینور، کراس و اگزوتیک
| پس از شناخت ماژورها، جای آن ها در نقشه کلی بازار روشن تر می شود. دسته | تعریف | نقدشوندگی | اسپرد | مناسب چه کسی |
|---|---|---|---|---|
| ماژور | دلار در یک طرف، هفت جفت اصلی | بسیار بالا | کمترین | همه سطوح، به ویژه شروع کار |
| کالایی | AUD/USD، USD/CAD، NZD/USD | بالا | کم | علاقه مندان به تحلیل کالا |
| مینور و کراس | بدون حضور دلار، مانند EUR/GBP | متوسط | متوسط | معامله گران با تجربه |
| اگزوتیک | ارز نوظهور در یک طرف، مانند USD/TRY | پایین | بسیار بالا | معامله گران حرفه ای با مدیریت ریسک سخت گیرانه |
تفاوت ظریف «مینور» و «کراس»
این دو اصطلاح اغلب به جای هم استفاده می شوند اما دقیقا یکسان نیستند.
کراس (Cross) به هر جفت ارزی گفته می شود که دلار آمریکا در آن حضور ندارد؛ مانند EUR/JPY یا GBP/AUD.
مینور معمولا به کراس هایی اطلاق می شود که از ارزهای قوی و شناخته شده تشکیل شده اند و حجم قابل قبولی دارند. یعنی هر مینور یک کراس است، اما هر کراس لزوما نقدشوندگی مناسبی ندارد.
نکته عملی: در کراس ها اسپرد معمولا از مجموع اسپرد دو جفت ماژور تشکیل دهنده آن ساخته می شود. اگر روی EUR/JPY معامله می کنید، عملا هزینه ای معادل ترکیب EUR/USD و USD/JPY پرداخت می کنید. همین موضوع توضیح می دهد چرا کراس ها گران تر از ماژورها هستند.
کدام جفت ارز اصلی برای شما مناسب است؟
پاسخ واحدی برای همه وجود ندارد. انتخاب درست به سه عامل بستگی دارد که هر سه به شرایط شخصی شما مربوط می شوند.
بر اساس ساعت کاری شما
اگر فقط در بعدازظهر و شب می توانید پای چارت باشید، EUR/USD، GBP/USD و USD/CAD گزینه های منطقی تری هستند چون در بازه لندن و نیویورک فعال اند.
اگر ساعات آزاد شما صبح است، AUD/USD، NZD/USD و USD/JPY با سشن آسیا هماهنگ ترند.
معامله روی نمادی که در ساعت آزاد شما راکد است، دو مشکل ایجاد می کند: اسپرد بازتر و حرکت های کم دامنه ای که سیگنال های نامعتبر تولید می کنند.
بر اساس سبک معاملاتی
برای اسکالپ، هزینه معامله تعیین کننده است چون تعداد معاملات بالاست. نمادی با کمترین اسپرد و بیشترین نقدینگی منطقی تر است و همین EUR/USD را به گزینه پیش فرض تبدیل می کند. انتخاب های دیگر در مقاله بهترین جفت ارز برای اسکالپ بررسی شده اند.
برای معاملات روزانه، دامنه نوسان روزانه اهمیت بیشتری پیدا می کند. نمادی که دامنه حرکتی آن کمتر از فاصله حد ضرر تا حد سود شماست، عملا برای این سبک مناسب نیست.
برای سویینگ تریدینگ، اسپرد اهمیت کمتری دارد اما سواپ شبانه و حساسیت نماد به تقویم اقتصادی تعیین کننده می شود.
بر اساس اندازه حساب و تحمل ریسک
حساب کوچک تر به معنای فضای کمتر برای دراودان است. نمادی با دامنه نوسان بزرگ تر، حد ضرر بازتری می طلبد و برای رعایت درصد ریسک ثابت، باید حجم پوزیشن را کاهش دهید.
این یعنی روی یک حساب کوچک، معامله روی نمادهای پرنوسان به حجم های بسیار کوچک منجر می شود که ممکن است با حداقل حجم قابل معامله بروکر سازگار نباشد. در چنین شرایطی، انتخاب نوع حساب مناسب به اندازه انتخاب نماد اهمیت دارد.
چرا تمرکز روی یک یا دو نماد منطقی تر است
هر جفت ارز محرک های فاندامنتال، تقویم اقتصادی و شخصیت نوسانی خاص خود را دارد. دنبال کردن همزمان هفت نماد یعنی دنبال کردن تقویم اقتصادی چند اقتصاد بزرگ به طور همزمان.
تمرکز روی یک یا دو نماد به شما اجازه می دهد رفتار عادی آن ها را بشناسید و تفاوت میان حرکت طبیعی و حرکت غیرعادی را تشخیص دهید. این شناخت با گذشت زمان و ثبت معاملات به دست می آید، نه با افزایش تعداد نمادها.
جمع بندی
جفت ارزهای اصلی هفت نماد دلاری هستند که در سال ۲۰۲۵ حدود دو سوم گردش مالی بازار ارز در آن ها انجام شده است. این سهم نسبت به سه سال قبل کاهش یافته، اما آن ها همچنان مرکز نقدینگی بازارند و کمترین هزینه معاملاتی را دارند.
برای انتخاب، به جای اتکا به برچسب «ماژور»، سه معیار قابل اندازه گیری را بررسی کنید: هزینه واقعی معامله در حساب خودتان، دامنه نوسان روزانه نماد و انطباق ساعت فعالیت آن با زمان آزاد شما.
معامله در بازار ارز با ریسک از دست دادن سرمایه همراه است و هیچ نماد یا دسته بندی، این ریسک را حذف نمی کند. نقدشوندگی بالا فقط هزینه اجرا را کاهش می دهد؛ نتیجه معامله را تضمین نمی کند.
سوالات متداول
بالاخره جفت ارزهای اصلی چهار تا هستند یا هفت تا؟
سهم EUR/USD از بازار فارکس چقدر است؟
آیا USD/CNY جزو جفت ارزهای اصلی است؟
چرا دلار در تمام جفت ارزهای اصلی حضور دارد؟
آیا جفت ارزهای اصلی کم نوسان تر هستند؟
معامله یک لات EUR/USD چقدر هزینه دارد؟
آیا می شود EUR/USD و USD/CHF را همزمان معامله کرد؟
منابع
BIS Triennial Central Bank Survey: OTC foreign exchange turnover in April 2025 — بانک تسویه بین المللی، ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵
BIS Quarterly Review, December 2025 — تحلیل رشد سهم یوان چین
Media Release: 2025 Triennial Survey of Foreign Exchange and Derivative Markets — بانک مرکزی استرالیا
Results of the Semi-Annual FX Turnover Survey, April 2025 — کمیته FXJSC بانک انگلستان
این مقاله جنبه آموزشی دارد و توصیه سرمایه گذاری یا مالی محسوب نمی شود. معامله در بازارهای مالی با ریسک از دست دادن بخشی یا تمام سرمایه همراه است.

